Αστεροειδής πλησιάζει σήμερα τη Γη σε απόσταση αναπνοής

Με μέγεθος περίπου μισού ποδοσφαιρικού γηπέδου (διάμετρος 45 μέτρων), ο αστεροειδής «2012 DA14» θα προσπεράσει «παρά τρίχα» τη Γη την Παρασκευή. Συγκεκριμένα, θα πλησιάσει σε απόσταση περίπου 27.520 χιλιομέτρων από τη γήινη επιφάνεια -απόσταση-ρεκόρ για ένα αντικείμενο τέτοιου μεγέθους- με ταχύτητα περίπου 13 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Οι ειδικοί πάντως διαβεβαιώνουν ότι δεν πρόκειται να συγκρουστεί με τη Γη.

«2012 DA14» 

Ο αστεροειδής αναμένεται να είναι ορατός από την ανατολική Ευρώπη, την Ασία και την Αυστραλία, όχι όμως χωρίς τη βοήθεια τηλεσκοπίου. Στις 21.00 ώρα Ελλάδας, η NASA θα αρχίσει να μεταδίδει στην ιστοσελίδα της εικόνες από το πέρασμα του αστεροειδούς, από παρατηρητήρια στην Αυστραλία, εφόσον το επιτρέπει ο καιρός.

Ο «2012 DA14» ανακαλύφθηκε πέρυσι από το αστεροσκοπείο La Sagra στη νότια Ισπανία. Όπως τονίζει σε ανακοίνωσή του ο διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου, Διονύσης Σιμόπουλος, εάν ο αστεροειδής αυτός συγκρούονταν με τη Γη, η έκρηξή του θα απελευθέρωνε ενέργεια ίση με 2,5 μεγατόνους ΤΝΤ. Σε σύγκριση, η έκρηξη που έγινε πάνω από τον ποταμό Τουνγκούσκα στην Σιβηρία στις 3 Ιουνίου του 1908 είχε ισχύ 3-10 μεγατόνων. Στη σύγκρουση εκείνη περισσότερα από 1.600 τετραγωνικά χιλιόμετρα δάσους ισοπεδώθηκαν, ενώ το κρουστικό κύμα της έκρηξης «ταξίδεψε» γύρω από την υφήλιο δύο τουλάχιστον φορές. Από το μέγεθος της καταστροφής ήταν εμφανές ότι επρόκειτο για μια τεράστια έκρηξη. Παρόλα αυτά δεν υπήρχε ίχνος κρατήρα ή άλλων συντριμμιών. Αυτό οδήγησε τους επιστήμονες στο συμπέρασμα ότι ο κομήτης πρέπει να είχε εξαερωθεί την στιγμή της έκρηξης.

Η διαδρομή του «2012 DA14»

Υπάρχουν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο παρόμοιοι αστεροειδείς που πλησιάζουν τη Γη μας με μέγεθος κάτω των 100 μέτρων, ενώ αρκετές είναι οι συγκρούσεις με τη Γη. Από την Αριζόνα ως τη Σιβηρία και από το Μεξικό έως την Αυστραλία, περίπου 150 κρατήρες από διάφορες συγκρούσεις έχουν βρεθεί στην επιφάνεια του πλανήτη μας.

Ο νεότερος μεγάλος κρατήρας πρόσκρουσης βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, στη βόρειο Αριζόνα, αναφέρει ο Δ. Σιμόπουλος. Με διάμετρο σχεδόν ενάμισι χιλιόμετρο και βάθος 275 μέτρα, ο κρατήρας Μπάριντζερ, όπως ονομάστηκε, δημιουργήθηκε από τη πτώση ενός μικρού αστεροειδή πριν από 50.000 χρόνια ένα απειροελάχιστο χρονικό διάστημα στα πλαίσια του γεωλογικού χρόνου. Αυτή η βαθιά ουλή στην έρημο της Αριζόνα, σχηματίστηκε ακαριαία, όταν ένα σιδερένιο διαστημικό θραύσμα 70 μέτρων και μάζα αρκετών εκατομμυρίων τόνων και έπεσε πάνω στη Γη με ταχύτητα 40.000 χλμ. την ώρα μετατοπίζοντας εκατομμύρια τόνους πετρωμάτων και αφανίζοντας κάθε είδος ζωής σε ακτίνα αρκετών χιλιομέτρων. Έχοντας διατηρήσει σχεδόν ανέπαφα τα χαρακτηριστικά του, χάρη στο άνυδρο κλίμα της ερήμου, ο κρατήρας αυτός είναι ο καλύτερα διατηρημένος κρατήρας που έχει βρεθεί μέχρι τώρα στη Γη.

Ο κρατήρας Μπάριντζερ, στις ΗΠΑ.

Όπως επισημαίνει ο διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου, η γήινη ατμόσφαιρα μπορεί να μας προστατέψει αρκετά από την εισβολή αντικειμένων με διάμετρο μέχρι 50 μέτρα, όμως υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες αντικείμενα με μεγαλύτερη διάμετρο που διασχίζουν την τροχιά της Γης. Γι’ αυτό και διάφορες διαστημικές υπηρεσίες και ερευνητικά κέντρα σε όλο τον κόσμο σαρώνουν συστηματικά τον έναστρο ουρανό σε μια προσπάθεια να εντοπίσουν όλα εκείνα τα «επικίνδυνα» ουράνια σώματα και να υπολογίσουν την τροχιά τους, προκειμένου να καταγράψουν εκείνα που θα αποτελέσουν κίνδυνο για το μέλλον.

Το ερώτημα δεν είναι τόσο εάν θα χτυπηθεί στο μέλλον η Γη από κάποιον αστεροειδή, αλλά πότε, τονίζει, προσθέτοντας ότι αρκετά σενάρια  έχουν προταθεί μέχρι σήμερα από τους επιστήμονες σχετικά με το τι μπορούμε να κάνουμε προκειμένου να εμποδίσουμε την καταστροφή.

Σύμφωνα με ορισμένους, η παρουσία και μόνο μιας διαστημοσυσκευής σε τροχιά γύρω από κάποιον επικίνδυνο αστεροειδή αρκεί, αφού η βαρυτική της έλξη, αν και ελάχιστη, θα είναι ικανή σε βάθος χρόνου να μεταβάλλει την τροχιά του, ακριβώς όσο χρειάζεται. Άλλες, εξίσου «ήπιες» μέθοδοι μεταβολής της τροχιάς ενός αστεροειδούς περιλαμβάνουν το χρωματισμό της επιφάνειάς του με ειδική ανακλαστική ή απορροφητική μπογιά προκειμένου να μεταβάλλουν την πίεση της προσπίπτουσας ακτινοβολίας του Ήλιου, ή ακόμη και τη χρήση ειδικών κατόπτρων, τα οποία, εστιάζοντας τις ακτίνες του Ήλιου πάνω στον αστεροειδή, θα «ατμοποιήσουν» κάποια ποσότητα από την ύλη του. Πιο βίαιες μέθοδοι αναχαίτισης ενός αστεροειδούς περιλαμβάνουν τη χρήση πυρηνικών βομβών, με τον κίνδυνο βέβαια να τον διαμελίσουν σε πολλά μικρότερα κομμάτια, τα οποία θα βομβάρδιζαν τον πλανήτη μας με εξίσου καταστροφικά αποτελέσματα.

Η Γη καμπυλώνει το διάστημα

Ύστερα από παραμονή επτά ετών στο διάστημα ο αμερικανικός δορυφόρος Gravity Probe B επιβεβαιώνει δύο από τις σημαντικότερες προβλέψεις της γενικής θεωρίας της σχετικότητας ως προς την επίδραση στο χώρο της δύναμης της βαρύτητας.
Οι μετρήσεις του δορυφόρου έγιναν σε ύψος 460 χιλιομέτρων και κατέδειξαν τον τρόπο με τον οποίο η βαρύτητα και η περιστροφή της Γης επηρεάζουν το χώρο γύρω μας.
Οι μετρήσεις διενεργούνται με την παρακολούθηση του άξονα περιστροφής από τέσσερα γυροσκόπια που έχουν τοποθετηθεί στο εσωτερικό του δορυφόρου. Κάθε γυροσκόπιο είναι μια μικρή σφαίρα που περιστρέφεται κάνοντας 5.000 στροφές το λεπτό. Οι σφαίρες παρουσιάζουν υπεραγωγιμότητα όταν η θερμοκρασία τους κατέλθει 1,8 βαθμούς πάνω από το απόλυτο μηδέν.
Το τηλεσκόπιο του δορυφόρου ήταν στραμμένο προς το άστρο ΙΜ Pegasi του αστερισμού του Πήγασου. Όταν ήταν σταθερά στραμμένο προς το άστρο, οι μικρές αλλαγές των αξόνων περιστροφής των γυροσκοπίων καταγράφονταν από μαγνητικούς κβαντοανιχνευτές. Έτσι μπορούσαν να επιβεβαιωθούν δύο διαφορετικά φαινόμενα.
Το πρώτο περιγράφηκε αρχικά από τον Einstein: η δύναμη της βαρύτητας της Γης καμπυλώνει το χώρο ο οποίος μπορεί να παραβληθεί σαν ένα είδος λαστιχένιας μεμβράνης στην οποία η Γη δημιουργεί ένα βαθούλωμα. Γι’ αυτόν το λόγο μετατοπίζεται ο άξονας περιστροφής ‒οι υπολογισμοί καταδεικνύουν μετατόπιση 0,0018 μοιρών.
Το γεγονός αυτό επιβεβαιώθηκε και από το Gravity Probe B, ενώ το ποσοστό ανακριβούς μέτρησης περιορίζεται στο 0,28%. Το δεύτερο φαινόμενο ανακαλύφθηκε το 1918 από τους Αυστριακούς φυσικούς Josef Lense και Hans Thirring.
Όπως είπαμε και νωρίτερα, σύμφωνα με τις θεωρίες της σχετικότητας του Einstein, ο χώρος και ο χρόνος δεν νοούνται πλέον ως διακριτές «οντότητες» αλλά συνθέτουν το τετραδιάστατο χωροχρονικό ιστό.
Η μάζα της Γης προκαλεί ένα βαθούλωμα στο χωροχρόνο, περίπου όπως μια μεταλλική σφαίρα θα προκαλούσε σε ένα τραμπολίνο. Εάν η Γη ήταν στατική, η ιστορία θα τελείωνε περίπου εδώ.

Καθώς όμως ο πλανήτης μας περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του, η περιστροφή αυτή παρασύρει και το «βαθούλωμα» που προκαλεί στο χωροχρόνο η παρουσία της Γης, «συστρέφοντας» και «στρεβλώνοντάς» το.
Ο δεύτερος στόχος του Gravity Probe B ήταν να υπολογίσει το βαθμό αυτής της στρέβλωσης και να τον συγκρίνει με τη θεωρητική τιμή της.Τεχνικά προβλήματα στο δορυφόρο δεν επέτρεψαν την απόλυτη επιβεβαίωση του συγκεκριμένου φαινομένου.

Πηγή: scienceillustrated.gr

Υποθαλάσσιο ρεύμα ίσα με 40 Αμαζονίους

Ενα πελώριο, ταχύτατα κινούμενο υποθαλάσσιο ρεύμα ανακάλυψαν Αυστραλοί και Ιάπωνες επιστήμονες κοντά στην Ανταρκτική, το οποίο μεταφέρει όγκο νερού ισοδύναμο με 40 Αμαζόνιους ποταμούς.

Επειδή το ρεύμα -μια πραγματική "υδάτινη λεωφόρος", άγνωστη μέχρι σήμερα- φαίνεται ότι αποτελεί σημαντικό τμήμα στο "παζλ" της παγκόσμιας κίνησης των υδάτων των ωκεανών, η οποία βοηθά στον έλεγχο του κλίματος της Γης, η ανακάλυψη θα βοηθήσει τους ερευνητές να παρακολουθήσουν καλύτερα τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στους ωκεανούς του πλανήτη μας.Η σχετική μελέτη, υπό τον ωκεανογράφο Στιβ Ριντούλ του αυστραλιανού Κέντρου Ερευνών για το Κλίμα και το Οικοσύστημα της Ανταρκτικής και τον ωκεανογράφο Γιασούσι Φουκαμάτσι του ιαπωνικού πανεπιστημίου Χοκάϊντο, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Nature Geoscience", σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters και το "Nature". Οι επιστήμονες είχαν μέχρι τώρα κάποιες ενδείξεις για την ύπαρξη του ρεύματος, αλλά ποτέ δεν το είχαν εντοπίσει. Αυτή τη φορά, τοποθέτησαν όργανα μέτρησης σε διάφορα σημεία του βυθού, σε βάθος μέχρι 4,5 χλμ., και κατάφεραν, επί δύο χρόνια, να μετρήσουν την ταχύτητα, την θερμοκρασία και την αλμυρότητα του ρεύματος.

Τα νέα στοιχεία δείχνουν ότι πρόκειται για το ταχύτερο βαθύ ωκεάνιο ρεύμα που έχει ποτέ βρεθεί, με μέση ταχύτητα 20 εκατοστών το δευτερόλεπτο, που μερικές φορές ξεπερνά τα 700 μέτρα την ώρα.

Εχει μέσο πλάτος 50 χιλιομέτρων και μεταφέρει πάνω από 12 εκατ. (μερικές φορές μέχρι 30 εκατ.) κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο του πολύ κρύου και αλμυρού νερού που προέρχεται από την Ανταρκτική και κινείται βόρεια από αυτήν, προς την Αυστραλία και την Ιαπωνία.

Το ρεύμα κινείται σε βάθος περίπου 3,5 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας και οι επιστήμονες εξεπλάγησαν από την μεγάλη ταχύτητά του σε τόσο μεγάλο βάθος. Το ρεύμα μεταφέρει πυκνό πλούσιο σε οξυγόνο νερό, που βυθίζεται κοντά στην Ανταρκτική.

Το ρεύμα ανήκει σε ένα πολύ μεγαλύτερο δίκτυο ρευμάτων, που καλύπτει τους ωκεανούς της Γης, λειτουργώντας ως ένας γιγάντιος "ταινιόδρομος" μεταφοράς και κατανομής της θερμοκρασίας γύρω από την υδρόγειο.

Οι ωκεανοί επίσης αποτελούν σημαντικούς χώρους αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, του κυριότερου "αερίου του θερμοκηπίου", το οποίο εκλύεται τόσο από ανθρώπινες δραστηριότητες, όσο και από καθαρά φυσικές-βιολογικές διαδικασίες.

Η σημασία των μεγάλων ρευμάτων είναι κρίσιμη για τη ρύθμιση του παγκόσμιου κλίματος. Για παράδειγμα, το Ρεύμα του Κόλπου μεταφέρει θερμό νερό στο βόρειο Ατλαντικό, κάνοντας πιο ήπιο το κλίμα της Ευρώπης.

Τυχόν μεταβολή ή εξαφάνιση του ρεύματος αυτού (κάτι που έχει συμβεί στο μακρινό παρελθόν και, σύμφωνα με νέες εκτιμήσεις, προκάλεσε μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας στη Γη και μπορεί επίσης να εγκαινίασε μια αργή διαδικασία μαζικής εξαφάνισης των δεινοσαύρων), θα βύθιζε μεγάλο μέρος της Ευρώπης σε μια νέα εποχή παγετώνων.

Περιμένοντας το... τέλος του κόσμου

Με τη συνεχή και επιστάμενη μελέτη των διαφόρων αστρονομικών και αστροφυσικών φαινομένων, οι επιστήμονες είναι σήμερα σε θέση να εξηγήσουν πολλά από τα φαινόμενα που οι προηγούμενες γενιές θεωρούσαν ανεξήγητα. Εκλείψεις ηλίου, εμφάνιση λαμπρών κομητών, θεαματικές αλλά ακίνδυνες βροχές μετεώρων, έγιναν στο παρελθόν αιτία για τη διασπορά τρομαχτικών προφητειών και ασύδοτης κινδυνολογίας που πολλές φορές είχε σαν αποτέλεσμα ανυπολόγιστες κοινωνικές και ψυχολογικές επιπτώσεις, οι οποίες οδήγησαν πολλά άτομα ακόμη και στην αυτοκτονία. Ακόμη και σήμερα, στις αρχές του 21ου αιώνα, πολλές φορές οι «προφητείες» για τη συντέλεια του κόσμου. Πάρτε για παράδειγμα την καταστροφολογία για το τέλος του κόσμου στις 21 Δεκεμβρίου του 2012. Διακόσια σχεδόν βιβλία, δεκάδες ντοκιμαντέρ και κυρίως χιλιάδες άρθρα στο Διαδίκτυο, περιγράφουν όλα όσα υποστηρίζουν ότι «προέβλεψαν» ο Νοστράδαμος, οι Μάγια, κι ένα σωρό άλλοι υποτιθέμενοι «προφήτες». Φυσικά αυτού του είδους οι «προφητείες» δεν είναι κάτι το καινούργιο. Τον Μάη του 1910, για παράδειγμα, η εμφάνιση του πασίγνωστου κομήτη του Χάλεϊ αναστάτωσε ολόκληρη την ανθρωπότητα. Εκατομμύρια άνθρωποι ξενύχτησαν στους δρόμους και στις πλατείες περιμένοντας το... μοιραίο, που τελικά δεν συνέβη!

Αναβλήθηκε...
Ακόμη πιο πρόσφατα, τον Φεβρουάριο του 1962, ένα νέο κύμα πανικού κατέλαβε την ανθρωπότητα όταν Ινδοί αστρολόγοι είχαν «προβλέψει» τη συντέλεια του κόσμου. Οταν, επιτέλους, έφτασε η αναμενόμενη μέρα της καταστροφής, στις 4 Φεβρουαρίου 1962, τί­ποτε το ασυνήθιστο δεν συνέβη... Εμφανώς το τέλος του κόσμου είχε αναβληθεί! Θα περίμενε λοιπόν κανείς ότι οι διάφορες αυτοπρόσκλητες Κασσάνδρες θα είχαν μάθει το μάθημά τους. Κι όμως το 1982 ξαναχτύπησαν και πάλι. Οι εφημερίδες της εποχής ανακοίνωναν και πάλι νέες «προφητείες» για τη συντέλεια του κόσμου και νέες καταστροφές που θα συνέβαιναν στις 10 Μαρτίου 1982. Το ξεκίνημα της νέας κινδυνολογίας πήρε τις μεγαλύτερες διαστάσεις του στις αρχές του 1982 με την επανέκδοση ενός βιβλίου που είχε γραφτεί το 1974 και τίτλο «Η Επίδραση του Δία». Στο βιβλίο αυτό «προειδοποιούσαν», τους Καλιφορνέζους κυρίως, ότι το 1982 το Λος Αντζελες θα καταστραφεί από έναν ισχυρότατο σεισμό, ενώ παρόμοιες δονήσεις θα συνταράξουν και άλλα μέρη του πλανήτη μας... Τα διάφορα ειδησεογραφικά πρακτορεία μετέδωσαν τις «πληροφορίες» αυτές και χιλιάδες εφημερίδες σ’ όλο τον κόσμο τις δημοσίευσαν στην πρώτη τους σελίδα. Αυτό ήταν! Αστρολόγοι, θρησκομανείς και κάθε είδους προφήτες και κινδυνολόγοι είχαν την τιμητική τους. Και τι δεν προβλέφθηκε: Λοιμοί, σεισμοί, καταποντισμοί, και δεκάδες άλλες βιβλικές καταστροφές. Παρά τις επανειλημμένες επίσημες και υπεύθυνες διαβεβαιώσεις των ειδικών επιστημόνων δεν ήταν και λίγοι εκείνοι που καρδιολαχτάρησαν. Τελικά, όπως ήταν φυσικό, δεν έγινε τίποτα.

Σεισμοί, καταποντισμοί και άλλες φαντασιώσεις

Οσο πλησιάζουμε την 21η Δεκεμβρίου 2012, οι μύθοι και οι παραξενιές που ακούγονται όλο και πληθαίνουν. Και τι δεν έχουν «προβλέψει» οι διάφορες σύγχρονες Κασσάνδρες γι’ αυτή την ημερομηνία: σύγκρουση της Γης με έναν φανταστικό πλανήτη ονόματι Νιμπίρου, ακτινοβολίες από την κεντρική μαύρη τρύπα του Γαλαξία μας σε απόσταση 27.000 ετών φωτός, μια πλανητική ευθυγράμμιση που θα επιφέρει τεράστιους σεισμούς και καταποντισμούς στη Γη, τη γεωμαγνητική αλλαγή των πόλων της Γης, κι άλλες παρόμοιες συγκλονιστικές φαντασιώσεις.

Μήπως όλα αυτά σημαίνουν ότι το 2012 δεν θα υπάρξει κανένας καταστροφικός σεισμός ή κάποια άλλη φυσική θεομηνία σε κάποιο σημείο του κόσμου; Όχι, βέβαια. Γιατί οι φυσικές καταστροφές μπορεί να συμβούν οποιαδήποτε στιγμή από πλήρως κατανοητές επιστημονικά αιτίες και δεν θα οφείλονται στους λόγους που «προβλέπουν» οι σύγχρονες Κασσάνδρες. Κι όταν κάποια στιγμή, σε πέντε δισεκατομμύρια χρόνια, θα φτάσει πράγματι το τέλος της Γης μας, να είστε βέβαιοι ότι θα είναι ένα τέλος το οποίο θα έλθει με τρόπους που ούτε καν φαντάζονται οι διάφοροι ψευδοπροφήτες της εποχής μας. Για περισσότερες πληροφορίες: http://astrobiology.nasa.gov/ask-an-astrobiologist/intro/nibiru-and-doomsday-2012-questions-and-answers.

Διονύσης Π. Σιμόπουλος, Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ