Ξεχασμένος αστρονόμος

Ο Γαλιλαίος είναι γνωστός ως ο πρώτος άνθρωπος που παρατήρησε τη Σελήνη με τηλεσκόπιο.

Ωστόσο, τον Ιούλιο του 1609, τέσσερις μήνες πριν από τον Γαλιλαίο, ένας Αγγλος, ο Τόμας Χάριοτ, είχε δει τη Σελήνη μέσα από τηλεσκόπιο και την είχε σχεδιάσει. Οι παρατηρήσεις του Γαλιλαίου έγιναν το Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου.

Ενώ ο Γαλιλαίος δημοσιοποίησε τις παρατηρήσεις του και έγινε διάσημος, ο Χάριοτ δεν δημοσίευσε τα σκίτσα του, κι έτσι δεν κέρδισε την αναγνώριση που δικαιούνταν.

Αυτό που είχε κεντρίσει την περιέργεια και το ενδιαφέρον του, σπουδασμένου στην Οξφόρδη, μαθηματικού για την αστρονομία ήταν η διέλευση του κομήτη του Χάλεϊ. Κανείς δεν γνωρίζει με βεβαιότητα ποιοι ήταν οι λόγοι για τους οποίους ο Χάριοτ επέλεξε να μείνει ένας επιστήμονας χαμηλών τόνων. Πάντως, σε αντίθεση με τον Γαλιλαίο, ο Τόμας Χάριοτ δεν αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα.

Οι παρατηρήσεις του μπορούν να θεωρηθούν ως η αφετηρία της σύγχρονης αστρονομίας, αλλά ο Γαλιλαίος έδρεψε τις δάφνες. Μόλις το 1970 ένας σεληνιακός κρατήρας -στην πίσω, τη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού- πήρε το όνομα Harriot.

Τετρακόσια χρόνια όμως μετά, η προσφορά του επιτέλους αναγνωρίζεται. Το Science Museum του Λονδίνου οργάνωσε πέρυσι έκθεση με μερικά από τα σχέδιά του για τη Σελήνη, ενώ το πρώτο σχετικό σκίτσο του εκτίθεται στη Φλωρεντία.

© Science Illustrated

ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ: Οι εφευρέσεις του 2010

Του ΘΑΝΑΣΗ ΚΟΥΤΣΗ, Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Φυσικά, πρώτο στη λίστα των 50 πιο σημαντικών εφευρέσεων για το 2010 που δημοσίευσε το περιοδικό «Time», φιγουράρει το iPad της Apple, ένα εργαλείο που αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη σχέση μας με τον ψηφιακό κόσμο.

Πίσω του όμως ακολουθούν άλλες 49 εφευρέσεις, ουσιαστικές, εντυπωσιακές ή απλώς... περίεργες: από το τρένο που κινείται με υπολείμματα βοδινού και το μεταλλαγμένο κουνούπι που υπόσχεται να εξαφανίσει την ελονοσία, μέχρι το υλικό που ψεκάζεται στο σώμα και δημιουργεί ρούχα, το πρόγραμμα που ανιχνεύει τον σαρκασμό, το άνευ οδηγού αυτοκίνητο της Google και τα εξελιγμένα τρισδιάστατα γυαλιά. Επιλέξαμε μερικές απ' αυτές και τις παρουσιάζουμε.

Υποβρύχιος χαρταετός

Μπορεί να μοιάζει με παιδικό παιχνίδι καθώς κάνει βουτιές και πηγαινοέρχεται σε βάθος μεταξύ 30 και 150 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, αλλά ο Deep Green, ο υποβρύχιος «χαρταετός» που κατασκεύασε η σουηδική εταιρεία Minesto, αποτελεί την πρώτη σχετικά φθηνή και υψηλά αποτελεσματική εφαρμογή εκμετάλλευσης της παλιρροϊακής ενέργειας. Δεμένος στον πυθμένα και λικνιζόμενος από τα υποθαλάσσια ρεύματα, παράγει με την τουρμπίνα του 500 κιλοβάτ ακόμη και σε ήρεμη θάλασσα, ισχυρίζονται οι επικεφαλής της εταιρείας. Η πρώτη εγκατάσταση των «βαθυπράσινων» χαρταετών θα γίνει μέσα στο 2011 στα ανοιχτά των ακτών της Βόρειας Ιρλανδίας. 

Ηλεκτρικό αυτοκίνητο Antro

Ερχεται από την Ουγγαρία και βάζει τα γυαλιά στους δυτικούς κατασκευαστές αυτοκινήτων: πανάλαφρο, υβριδικό, μπορεί να καταναλώσει φυτικά καύσιμα, διαθέτει ηλιακούς συλλέκτες στην οροφή για τη φόρτιση των μπαταριών και έχει και πετάλια, αν οι τρεις του επιβάτες θελήσουν να καταναλώσουν ακόμη λιγότερη ενέργεια ασκούμενοι. Κι αν οι επιβάτες είναι περισσότεροι, κανένα πρόβλημα: με μια τεχνική που θυμίζει... Τρανσφόρμερς, δύο Antro «κουμπώνουν» σε ένα, χωρητικότητας έξι ατόμων! Στην αγορά από το 2012. 

Ρομπότ όπως Μπέιγουοτς

Πράγματι, δεν είναι φτιαγμένη για να ανεβάζει τηλεθέαση με τα σωματικά της προσόντα, αλλά η EMILY (Emergency Integrated Lifesaving Lanyard) έχει την ίδια αποστολή: είναι ένα ρομπότ-ναυαγοσώστης, στην ουσία ένα «έξυπνο» τηλεκατευθυνόμενο σωσίβιο μήκους 1,2 μέτρων, που μπορεί να πιάσει ταχύτητες έως και 24 ναυτικών μιλίων κόντρα στα κύματα. Κινούμενη από μια μικροσκοπική αλλά ισχυρή ηλεκτρική αντλία, μπορεί να γίνει έως και 15 φορές ταχύτερη από έναν κανονικό ναυαγοσώστη, ισχυρίζεται ο δημιουργός της Τόνι Μάλιγκαν. Εχει ήδη δοκιμαστεί στο Μαλιμπού της Καλιφόρνιας και το επόμενο μοντέλο της θα διαθέτει, εκτός από τηλεκατεύθυνση, και ηχοβολιστική τεχνολογία (σόναρ), ελεγχόμενη από μια εφαρμογή του iPhone, που θα της επιτρέπει να ανιχνεύει δίνες και ρεύματα, αλλά και βυθισμένα αντικείμενα.

Εξωσκελετός eLegs

Η συσκευή, που αναμένεται να βγει στο εμπόριο μετά το 2013, αναμένεται να αλλάξει τη δύσκολη πραγματικότητα των παραπληγικών. Με τη χρήση του εξωσκελετού και ύστερα από τη σχετική εκπαίδευση με φυσικοθεραπευτή, θα μπορούν να περπατήσουν όρθιοι. Τα ρομποτικά πόδια χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη για να «διαβάσουν» τις κινήσεις των χεριών μέσα από ειδικές πατερίτσες και να τις μεταφράσουν σε βάδισμα. Είναι εμπνευσμένος από τους ανάλογους στρατιωτικούς εξωσκελετούς, που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά βαρέων φορτίων από τους οπλίτες.

Υπερηχητικό εναντίον «ασύμμετρων απειλών»

Το πολεμικό δόγμα της υπερδύναμης έχει αλλάξει και πλέον ως επίκεντρο έχει όχι τις μεγάλες διενέξεις μεταξύ μπλοκ αλλά την άμεση και ακριβή ανταπόκριση σε μεμονωμένες συγκρούσεις. Το μη επανδρωμένο Χ-51Α WaveRider είναι ένα δοκιμαστικό ακόμη αεροσκάφος, μέρος του οπλοστασίου της Αμεσης Παγκόσμιας Επιδρομής των ΗΠΑ, μιας στρατιωτικής πρωτοβουλίας που σκοπό έχει την επίθεση σε οποιοδήποτε μέρος της Γης μέσα σε μία ώρα. Είναι αποτέλεσμα ενός κοινού προγράμματος της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, της NASA, της Μπόινγκ, της DARPA και της Πρατ & Ουίτνεϊ και αναπτύσσει ταχύτητες έως και 7 Μαχ, δηλαδή 8.575 χιλιομέτρων την ώρα. Εχει μήκος 4 μέτρα και εκτοξεύεται από βομβαρδιστικό Β-52.

«Σωματοκίνητες» συσκευές

Ο Μάικλ ΜακΑλπάιν, του Πανεπιστημίου Πρίνστον, βρήκε τρόπο να μετατρέψει την κινητική ενέργεια ενός ανθρώπου σε ηλεκτρισμό - εξάλλου, κάθε βήμα μας παράγει 70 βατ. Ετσι, ενσωμάτωσε πιεζοηλεκτρικούς κρυστάλλους σε ένα ελαστικό υλικό που, όταν λυγίζει, παράγει ηλεκτρική ενέργεια. Αν το υλικό χρησιμοποιηθεί σε παπούτσια λ.χ., μπορεί να φορτίζει προσωπικές ηλεκτρονικές συσκευές, ακόμη και ιατρικές όπως οι βηματοδότες. Η βρετανική εταιρεία κινητής τηλεφωνίας Orange με τη σειρά της μοίρασε δοκιμαστικά στο φετινό φεστιβάλ του Γκλαστονμπέρι λαστιχένιες μπότες που μετατρέπουν τη θερμότητα σε ηλεκτρισμό και φορτίζουν το κινητό τηλέφωνο - μόνο όμως γι' αυτούς που περπατούν πολύ! Και μια άλλη ανάλογη εφαρμογή: στο Παρίσι, μια ομάδα μηχανικών κατασκεύασε έναν συλλέκτη της θερμότητας που εκλύεται από τα σώματα των επιβατών του μετρό και με αυτήν συμβάλλει δοκιμαστικά στη θέρμανση ενός κτιρίου.
Ατομικό αεριωθούμενο
Κάτι μεταξύ επίγειου αστροναύτη και υπερήρωα των κόμικς: η φαντασίωση της πτήσης δεν λέει να εγκαταλείψει την ανθρώπινη φαντασία. Η πρώτη τέτοια συσκευή παρουσιάστηκε το 1961 αλλά εγκαταλείφθηκε για πρακτικούς λόγους και τώρα, ύστερα από σχεδόν 30 χρόνια έρευνας, ο Νεοζηλανδός Γκλεν Μάρτιν παρουσίασε το Martin Jetpack . Χρησιμοποιεί έναν βενζινοκίνητο κινητήρα 200 ίππων που κινεί δύο έλικες και μπορεί να πετάξει σε ύψος σχεδόν 2.500 μέτρων - αν και η αυτονομία του είναι μόλις 30 λεπτά, οπότε δεν είναι έξυπνο να απομακρυνθείς πολύ.
Ο παντοεπισκευαστής

Μοιάζει με πλαστελίνη, αλλά έχει τη δύναμη σούπερ κόλλας. Το Sugru (στα γαλλικά σημαίνει «παιχνίδι») είναι ένα ιρλανδικό προϊόν, προϊόν της πενταετούς συνεργασίας της σχεδιάστριας Jane ni Dhulchaointigh με επιστήμονες. Πρόκειται για ένα πολύχρωμο, εύπλαστο ελαστικό μείγμα σιλικόνης που παίρνει όποιο σχήμα επιθυμείς και μέσα σε 24 ώρες στερεοποιείται, δημιουργώντας μια ανθεκτική μάζα σιλικόνης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οτιδήποτε, αφού κολλάει στα πάντα, από μέταλλα μέχρι υφάσματα. Ετσι, καλύπτει σπασίματα, φτιάχνει βολικά χερούλια, επισκευάζει παπούτσια - το όριο είναι η φαντασία του χρήστη του. Ηδη πωλείται με μεγάλη επιτυχία.

Το πρώτο συνθετικό κύτταρο

Η εφεύρεση αναστατώνει την επιστημονική κοινότητα και προκαλεί θαυμασμό μαζί με ανησυχία. Ο Τζέι Κρεγκ Βέντερ, υπεύθυνος για τη χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος το 2001, έστρεψε την προσοχή του στη δημιουργία τεχνητής ζωής. Ετσι, συνδυάζοντας βιολογικά δομικά υλικά σαν τουβλάκια Λέγκο, κατάφερε ύστερα από 15 χρόνια να ανακατασκευάσει ένα βακτήριο που διαιρείται και αναπαράγεται όπως οποιοδήποτε άλλο. Θεωρεί πως, μεταξύ άλλων, ενός τέτοιου είδους συνθετική ζωή θα κάνει δυνατή την παραγωγή νέων μορφών βιοκαυσίμων και θα επιταχύνει την παραγωγή εμβολίων. Τα υπόλοιπα ενδεχόμενα είναι που μας τρομάζουν. 

Λεωφορείο «ιππαστί» στην κίνηση

Το θηριώδες αυτό λεωφορείο σχεδιάστηκε από την κινεζική εταιρεία Shenzhen Huashi Future Parking Equipment και δεν κάνει τίποτε άλλο από το να «καβαλάει» την κίνηση: τα αυτοκίνητα περνούν από κάτω του - ή μάλλον τα περνάει αυτό από πάνω, όταν είναι μποτιλιαρισμένα. Απλώνεται σε δύο κυκλοφοριακές λωρίδες, η κατασκευή του κοστίζει λιγότερο απ' αυτή ενός μετρό και μπορεί να μεταφέρει στο γιγαντιαίο του βαγόνι έως και 1.200 επιβάτες σε ύψος 2,5 μέτρων πάνω από το οδόστρωμα. Αν εγκριθεί από την κυβέρνηση, οι πρώτες δοκιμές του θα ξεκινήσουν μέσα στο τρέχον έτος και, αν εγκατασταθεί, αναμένεται να μειώσει κατά 30% τις πραγματικά απίστευτες κυκλοφοριακές συμφορήσεις των κινεζικών πόλεων.

Aκτίνες αντιύλης δημιουργούν οι καταιγίδες της Γης

Οι γήινες καταιγίδες παράγουν ακτίνες αντιύλης. Το φαινόμενο κατέγραψε το διαστημικό τηλεσκόπιο ακτίνων-γάμα «Φέρμι» και σύμφωνα με τους ειδικούς πρόκειται για μια απρόβλεπτη εξέλιξη, μια από τις σημαντικότερες στον τομέα των γεωεπιστημών εδώ και πολύ καιρό.

Οπως είναι γνωστό οι ηλεκτρικές καταιγίδες μπορούν να δημιουργήσουν σπινθήρες ακτίνων γάμα. Αυτό που παρατηρήθηκε για πρώτη φορά είναι πως παράγονται επίσης ρεύματα ηλεκτρονίων και αντι-ηλεκτρονίων (δηλαδή ποζιτρονίων), που είναι το αντίστοιχό τους στην αντιύλη.

"Η ιδέα ότι σε οποιονδήποτε πλανήτη που έχει καταιγίδες, αυτές μπορούν να δημιουργήσουν αντιύλη, η οποία μετά εκτοξεύεται στο διάστημα με την μορφή εστιασμένων ακτίνων, οι οποίες είναι δυνατό να ανιχνευθούν από ένα διαστημικό σκάφος, ακούγεται σαν βγαλμένη κατευθείαν από επιστημονική φαντασία", δήλωσε ο ειδικός σε θέματα ηλεκτρισμού της ατμόσφαιρας Στίβεν Κόνορ του πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνα.

Το αποτέλεσμα της έρευνας ανακοινώθηκε από τους επιστήμονες, με επικεφαλής την ερευνήτρια της NASA Τζούλι Μακένερι στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Αστρονομικής Ένωσης, σύμφωνα με το BBC.

Θα δημοσιευτεί επίσης στο περιοδικό γεωφυσικού περιεχομένου «Geophysical Research Letters».

«Το μέλλον ανήκει στα πλωτά αιολικά πάρκα»

Συνέντευξη στη ΒΑΛΙΑ ΚΑΪΜΑΚΗ valia@enet.gr

Μια διαφορετική διάσταση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παρουσιάζει στην «Κ.Ε.» ο καθηγητής Μηχανολογίας και Ναυπηγικής στο ΜΙΤ, Παύλος Σκλαβούνος, ο οποίος βλέπει το μέλλον να ανήκει στα πλωτά αιολικά πάρκα αλλά και στη μεγαλύτερη σύνδεση της οικονομίας με την τεχνολογία. Ο κ. Σκλαβούνος μίλησε πρόσφατα στο «Eurobank Forum» για τις τεχνολογικές εξελίξεις, τις επενδυτικές ευκαιρίες και τις προοπτικές του τομέα της αιολικής ενέργειας στην ξηρά και τη θάλασσα.

«Για να γίνουν τέτοιες επενδύσεις στην Ελλάδα χρειάζεται η συνεργασία μεταξύ κυβέρνησης, τραπεζών και επενδυτών» τονίζει ο Π. Σκλαβούνος Ε Κύριε Σκλαβούνε, τι είναι ακριβώς η υπεράκτια αιολική ενέργεια;

Α Η τεχνολογία πλωτών ανεμογεννητριών που αναπτύχθηκε από την ερευνητική μου ομάδα στο ΜΙΤ επιτρέπει τη στήριξη ανεμογεννητριών πολλών μεγαβάτ, σε βάθος δεκάδων έως και εκατοντάδων μέτρων. Στην ξηρά, ο άνεμος που επιτρέπει την ανάπτυξη αιολικών πάρκων πρέπει να έχει ετήσια μέση τιμή ταχύτητας περίπου 7,5 m/sec. Στη θάλασσα, η μέση ετήσια τιμή ταχύτητας ανεβαίνει στο 8,5 έως 9,0 m/sec και μάλιστα με μεγαλύτερη σταθερότητα.

Ε Γιατί θεωρείτε ότι οι πλωτές ανεμογεννήτριες είναι το μέλλον;

Α Γιατί παρουσιάζουν μεγάλα πλεονεκτήματα σε σχέση με τις ανεμογεννήτριες της στεριάς. Κατ' αρχήν βρίσκονται εκεί που βρίσκεται και ο πιο δυνατός (και πιο σταθερός) αέρας, ένα «καύσιμο», που δεν είναι αναλώσιμο όπως το πετρέλαιο. Σε ισοδυναμία ενέργειας, 1 GW ονομαστικής δυναμικότητας αιολικής ενέργειας είναι ανάλογο με μια δεξαμενή 100 εκατ. βαρελιών αργού πετρελαίου. Είναι επίσης δυνατόν να κατασκευαστούν κοντά σε μεγάλα αστικά κέντρα, χωρίς να υπάρχει ούτε η οπτική ούτε η ηχητική όχληση. Και, τέλος, η τεχνολογία τους έχει ήδη φτάσει στην αιχμή της και πολύ λίγες βελτιώσεις θα έχουμε στο μέλλον, αντίθετα με άλλες τεχνολογίες όπως η ηλιακή.

Ε Οι υπόλοιπες μορφές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δεν παρουσιάζουν ενδιαφέρον;

Α Μικρό πραγματικά. Για παράδειγμα, σε ό,τι αφορά τα βιοκαύσιμα, η μονάδα πρέπει να είναι κοντά στις πρώτες ύλες, αλλιώς το κόστος μεταφοράς είναι απαγορευτικό. Η κυματική ενέργεια και η ενέργεια των θαλάσσιων ρευμάτων είναι πολύ ακριβές. Η γεωθερμική είναι ενδιαφέρουσα μόνο σε περιοχές όπου το υπέδαφος είναι ηφαιστειογενές, όπως για παράδειγμα στην Ιαπωνία. Η υδροηλεκτρική είναι επίσης φθηνή αλλά γεωγραφικά περιορισμένη και συνήθως βρίσκεται μακριά από τα αστικά κέντρα.

Ε Σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα η έρευνα;

Α Το βασικό κομμάτι έχει ολοκληρωθεί. Πρέπει τώρα να γίνουν επενδύσεις ώστε να δοκιμαστεί στην πράξη, μάλιστα γίνονται ήδη κάποιες τέτοιες προσπάθειες στη Νορβηγία και την Ιταλία. Κατόπιν θα μπορούν να κατασκευαστούν τα πρώτα πάρκα, τα οποία θα τα τοποθετούσα στην επόμενη πενταετία. Θα ήθελα επίσης να τονίσω ότι θα υπάρξουν μεγάλες επενδυτικές ευκαιρίες στον τομέα αυτό και μάλιστα, από τη στιγμή που έχει μπει και η Κίνα στο παιχνίδι, το κόστος θα συμπιεστεί. Ολες οι ενδείξεις οδηγούν σε μια τιμή πετρελαίου άνω των 100 δολαρίων το βαρέλι, το 2012 και σε αυτή την τιμή, η αιολική ενέργεια γίνεται πραγματικά ανταγωνιστική.

Ε Η χώρα μας προσφέρεται για την κατασκευή τέτοιων πάρκων;

Α Το Αιγαίο είναι πολύ ελκυστική θάλασσα γι' αυτό: Ο άνεμος είναι ισχυρός αλλά το κύμα δεν είναι μεγάλο, έτσι οι πλωτήρες θα μπορούν να είναι ελαφρύτεροι και άρα πιο φθηνοί. Για να γίνουν τέτοιου είδους επενδύσεις, πάντως, στην Ελλάδα όπως και παντού είναι σημαντική η συνεργασία μεταξύ κυβέρνησης, τραπεζών και επενδυτών για το σχεδιασμό επενδύσεων με μικρό ρίσκο. Ας μην ξεχνάμε ότι το μεγαλύτερο κόστος δεν είναι η τεχνολογία αλλά το κεφάλαιο.

Ε Ποιες είναι οι τεχνολογίες στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που βλέπετε ότι θα αναπτυχθούν τα επόμενα χρόνια;

Α Η αιολική φυσικά. Επίσης το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) το οποίο θα χρησιμοποιηθεί και ως καύσιμο στις θαλάσσιες μεταφορές. Μεγάλες ελπίδες δίνουν και οι νέες τεχνολογίες στον τομέα της ηλιακής ενέργειας, της θερμοηλιακής (thermal solar) όπως ονομάζεται, όπου τεράστιοι φακοί συγκεντρώνουν τις ακτίνες του ηλίου σε δοχεία όπου βράζει νερό και στη συνέχεια ο ατμός του κινεί τουρμπίνες παράγοντας ηλεκτρισμό. Ολα αυτά έχουν ορίζοντα 10-20 ετών. Σε ορίζοντα 50-100 ετών, ενδέχεται να καταφέρουμε να χρησιμοποιήσουμε το υδρογόνο ή κάποια ανάλογη τεχνολογία στη μεταπετρελαϊκή εποχή.

Βραχώδη εξωπλανήτη ανακάλυψε η NASA

Τον πρώτο βραχώδη πλανήτη που βρίσκεται έξω από το ηλιακό σύστημα της Γης ανακάλυψε η Διαστημική Υπηρεσία των ΗΠΑ NASA.

Σύμφωνα με τη NASA ο Kepler-10b, που πήρε το όνομά του από το τηλεσκόπιο Κέπλερ, έχει μέγεθος παρόμοιο με αυτό της Γης, περιστρέφεται γύρω από ένα άστρο που μοιάζει με το δικό μας Ήλιο, στον αστερισμό του Κύκνου.

Πρόκειται για τον πρώτο από τους περίπου 500 πλανήτες που έχουν ανακαλυφθεί από το 1995 και είναι βραχώδης. Οι υπόλοιποι που εντόπισαν οι επιστήμονες είναι πλανήτες αερίων.

"Η ανακάλυψη του Κέπλερ 10β είναι ένα σημαντικό βήμα στην αναζήτηση ενός "δίδυμου" με τη Γη πλανήτη", δήλωσε ο Ντάγκλας Χάτζινς, επιστήμονας που συμμετέχει στο πρόγραμμα Κέπλερ.

Τεράστια μαύρη τρύπα ανακαλύφθηκε σε γαλαξία-νάνο

 

Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν μια πελώρια μαύρη τρύπα, που έχει μάζα περίπου ένα εκατομμύριο φορές μεγαλύτερη από τον Ήλιο μας. Η μαύρη τρύπα βρίσκεται στο κέντρο ενός σχετικά κοντινού στη Γη, γαλαξία-νάνου, του Henize 2-10. Η ανακάλυψη δείχνει ότι οι μαύρες τρύπες είναι τελικά δυνατό να δημιουργήθηκαν πριν από τους μεγάλους γαλαξίες.

Είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται μια τεράστια μαύρη τρύπα στο επίκεντρο ενός πολύ νέου σε ηλικία και μέγεθος γαλαξία, πράγμα που ενισχύει την άποψη ότι στο επιστημονικό ερώτημα "οι μαύρες τρύπες ή οι γαλαξίες δημιουργήθηκαν πρώτα;", η απάντηση μάλλον γέρνει υπέρ των μαύρων τρυπών. Απ’ ό,τι φαίνεται, είναι δυνατό να υπάρξει μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα, χωρίς προηγουμένως να έχει υπάρξει ένας πολύ μεγάλος γαλαξίας.

Η ανακοίνωση, που προκάλεσε έκπληξη στους επιστήμονες, έγινε στο πλαίσιο του ετήσιου συνεδρίου της Αμερικανικής Αστρονομικής Ένωσης, ενώ παρουσιάστηκε και στο περιοδικό Nature, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων και το Physics World. Η ανακάλυψη δείχνει ότι οι μαύρες τρύπες, απ’ όπου δεν μπορεί να διαφύγει ούτε το φως λόγω της τρομακτικής βαρύτητάς τους, είναι τελικά δυνατό να δημιουργήθηκαν πριν το σχηματισμό των μεγάλων γαλαξιών.

Ο γαλαξίας-νάνος Henize 2-10, σε απόσταση 30 εκατ. ετών φωτός από τη Γη και με ακτίνα μόλις το 3% του δικού μας γαλαξία, μελετάται εδώ και χρόνια και έχει αποδειχτεί ότι σχηματίζει νέα άστρα με πολύ ταχύ ρυθμό. Μοιάζει με μερικούς από τους πρώτους γαλαξίες, που οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι είχαν σχηματιστεί στο πρώιμο σύμπαν.

 Η ανακάλυψη, υπό την Έιμι Ράινς του τμήματος αστρονομίας του πανεπιστημίου της Βιρτζίνια, έγινε με τη βοήθεια τόσο επίγειων ραδιο-τηλεσκοπίων όσο και του γνωστού διαστημικού τηλεσκοπίου "Χαμπλ", καθώς και του τηλεσκοπίου ακτίνων-Χ "Τσάντρα". Οι αστρονόμοι βρήκαν μια περιοχή κοντά στο κέντρο του γαλαξία-νάνου, η οποία εκπέμπει ισχυρά ραδιοκύματα, τα οποία έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά με αυτά που προκύπτουν από τις εκπομπές υψηλής ταχύτητας "πιδάκων" ύλης, που εκτινάσσονται προς τα έξω από περιοχές κοντά σε μαύρες τρύπες.

Οι ερευνητές, ανακάλυψαν ότι, εκτός από ραδιοκύματα, η πηγή στο γαλαξία-νάνο εκπέμπει και ισχυρές ακτίνες-Χ. Ο συνδυασμός αυτός παραπέμπει στην ύπαρξη ενός ενεργού γαλακτικού πυρήνα, που τροφοδοτείται από μια τεράστια μαύρη τρύπα. Ουσιαστικά ποτέ δεν είχε ως τώρα βρεθεί γαλαξίας-νάνος με τόσο μεγάλη μαύρη τρύπα στον πυρήνα του. Συνήθως οι μαύρες τρύπες τέτοιου μεγέθους βρίσκονται σε μεγαλύτερους γαλαξίες, μεγαλύτερης ηλικίας, όπου τα νέα άστρα σχηματίζονται με πολύ βραδύτερο ρυθμό.

(Πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Ντιζαϊνάτος κομήτης

Μοιάζει με διαστημικό... φιστίκι ίσως και με κόκαλο σκύλου, είναι όμως ο κομήτης Χάρτλεϊ 2 που αποκαλύπτει τα μυστικά του στους ενθουσιασμένους επιστήμονες χάρη στην προσέγγιση του βολιστήρα της NASA «Ντιπ Ιμπακτ» στην κοντινή απόσταση των 700 χιλιομέτρων.

Στενός στη μέση και μαλακός και ευρύτερος στα άκρα όπου σχηματίζονται πίδακες αερίων, ο κομήτης συναντήθηκε με τον βολιστήρα σε απόσταση 23 χιλιομέτρων από τη Γη. Ο βολιστήρας κινούνταν με ταχύτητα 12,5 χλμ. το δευτερόλεπτο. Ηταν η πέμπτη στην ιστορία της εξερεύνησης του Διαστήματος συνάντηση τέτοιου σκάφους με κομήτη και ελπίζεται ότι θα δώσει στους επιστήμονες στοιχεία για την κατανόηση των πλανητών. «Αν καταλάβουμε καλά τους κομήτες, αυτοί θα μας μιλήσουν και για τους πλανήτες» είπε στους «Νιου Γιορκ Τάιμς» ο αστρονόμος και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας της αποστολής «Epoxi», Μάικλ Α'Χιρν.

Στη σύνθεση των κομητών υπάρχουν υλικά που ουσιαστικά παραμένουν αναλλοίωτα από την εποχή του σχηματισμού του ηλιακού μας συστήματος, πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Στην επιφάνειά τους ανιχνεύονται υλικά όπως άνθρακας, υδρογόνο, οξυγόνο και άζωτο.

Οι φωτογραφίες που ελήφθησαν από τον «Ντιπ Ιμπακτ» αναμένεται να φωτίσουν την ίδια την ύπαρξη των πλανητών μας, ή όπως χαρακτηριστικά είπε ο Α'Χιρν, «τα στοιχεία που συλλέγονται θα κρατήσουν τους ερευνητές απασχολημένους για τα επόμενα 5, 10 ίσως και 15 χρόνια».

Βροχή Λεοντιδών

Την πλέον θεαματική «βροχή» διαττόντων, αυτή των Λεοντιδών, θα έχουν την ευκαιρία να θαυμάσουν για ακόμη μία χρονιά οι κάτοικοι της Γης, ανάμεσά τους και οι Έλληνες, με το αποκορύφωμά της να αναμένεται τις νύχτες της 17ης και 18ης Νοεμβρίου. Η καλύτερη στιγμή παρατήρησης θα είναι λίγο πριν το ξημέρωμα.

Τα συγκεκριμένα «πεφταστέρια» έλκουν την καταγωγή τους από τον κομήτη 55Ρ/Τέμπελ-Τατλ, αλλά επειδή φαίνεται να προέρχονται από την κατεύθυνση του αστερισμού του Λέοντα, έχουν πάρει το όνομά του.

Η «βροχή» των Λεοντιδών διαρκεί περίπου δύο εβδομάδες (7 έως 28 Νοεμβρίου), αλλά κορυφώνεται στο διήμερο 17 και 18 Νοεμβρίου.

Ο ρυθμός πτώσης των φωτεινών μετεώρων -που γίνεται με ταχύτητα περίπου 71 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο- υπολογίζεται σε 15 ανά ώρα κατά μέσο όρο. Από ιστορική άποψη, οι Λεοντίδες έχουν δημιουργήσει μερικά από τα πιο θεαματικά φαινόμενα στους ουρανούς του πλανήτη μας και μάλιστα υπήρξαν φορές, ιδίως μεταξύ των ετών 1998 - 2002, που εξελίχτηκαν σε πραγματική «θύελλα» μετεώρων, στη διάρκεια της οποίας πολλές χιλιάδες «αστεριών» φαίνονταν να πέφτουν κάθε ώρα στη Γη.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτές οι «θύελλες» λαμβάνουν χώρα περιοδικά, ανά 33 χρόνια περίπου, για άγνωστους λόγους. Η τελευταία τέτοια θεαματική «θύελλα» συνέβη το 2002, συνεπώς η επόμενη θα υπάρξει κάπου κοντά στο 2035. Φέτος θα πρέπει να αναμένεται μια ήπια δραστηριότητα.

Οι βροχές των μετεώρων παίρνουν το όνομα του αστερισμού που βρίσκεται στην περιοχή του ουρανού όπου εκδηλώνονται (π.χ. Ωριωνίδες, Αιγοκερίδες, Yδροχοΐδες, Περσείδες κ.α.).

Οι Λεοντίδες ξεχωρίζουν επειδή η τροχιά του κομήτη Tempel-Tuttle, από τον οποίο προέρχονται, έχει αντίθετη φορά από αυτήν της Γης, με συνέπεια τα θραύσματά του, να συγκρούονται με τον πλανήτη μας μετωπικά, με ταχύτητα σχεδόν διπλάσια από αυτή άλλων διαττόντων. Αναπτύσσεται, έτσι, μια μεγαλύτερη θερμοκρασία λόγω της τριβής κατά τη διέλευση των μετεώρων μέσω της γήινης ατμόσφαιρας, με αποτέλεσμα τα «πεφταστέρια» να καίγονται πιο έντονα και να εκπέμπουν περισσότερη λάμψη κατά την πτώση τους.

Για πρώτη φορά, οι Λεοντίδες παρατηρήθηκαν στις 13 Νοεμβρίου του 1883 στη βορειοανατολική Αμερική και έκτοτε εγκαινιάστηκε η σύγχρονη αστρονομία των διαττόντων.

Αν και μετά το 2002 η δραστηριότητα των Λεοντιδών έχει «κοπάσει», δεν παύει κατά καιρούς να εκπλήσσει τους παρατηρητές με τις συνεχείς μεταβολές της.

Αυτή η αβεβαιότητα ισχύει γενικότερα στην παρατήρηση διαττόντων αστέρων, καθώς κανείς ποτέ δεν μπορεί να είναι βέβαιος για το τι θα συμβεί και, φυσικά, κατά πόσο οι καιρικές συνθήκες θα επιτρέψουν την παρακολούθηση του φαινομένου.

Κι όμως, η σελήνη έχει νερό

Μεγάλες ποσότητες νερού βρέθηκαν, ύστερα από νέες αναλύσεις, σε κρατήρα, στην επιφάνεια της σελήνης. Η ανακάλυψη αναπτερώνει τις ελπίδες για τη δημιουργία μόνιμων, επανδρωμένων βάσεων στον δορυφόρο της Γης.

Σύμφωνα με την υπηρεσία LCROSS η οποία διενεργεί έρευνες στην επιφάνεια της σελήνης, ο κρατήρας Καμπέους, στο νότιο, "σκοτεινό" πόλο του δορυφόρου, διαθέτει μεγάλες ποσότητες παγωμένου νερού. Επίσης, στον κρατήρα βρέθηκαν σημαντικές ποσότητες μονοξειδίου του άνθρακα, μεθανίου, αμμωνίας και αργύρου.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν φωτογραφίες από την περιοχή στην οποία προσέκρουσε, τον Οκτώβριο του 2009, ειδική ρουκέτα η οποία είχε εκτοξευτεί από τη NASA προκειμένου να ερευνήσουν το υπέδαφος της σελήνης. 

Πηγή: Εφημερίδα; ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Σκωτία: H καρδιά της κυματικής ενέργειας

Στη Σκωτία, «τη μελλοντική Σαουδική Αραβία της θαλάσσιας ενέργειας», όπως την αποκαλούν,κατασκευάζονται τα πρώτα δέκα παράκτια πάρκα. Τέσσερις καινοτόμοι τεχνολογίες υπόσχονται να δαμάσουν τα κύματα, με στόχο την παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος 1,2 Gwatt -ποσότητα που καλύπτει τις ενεργειακές ανάγκες 750.000 σπιτιών.

Του ΚΩΣΤΑ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗ, Εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Mία από τις κατασκευές μοιάζει με ένα τεράστιο μεταλλικό φίδι που επιπλέει πάνω στο νερό και ακολουθεί την κίνηση των κυμάτων. Κάποια άλλη βαφτίστηκε «στρείδι» («Oyster») από την εταιρεία που τη δημιούργησε, αφού παραπέμπει στο ανοικτό κέλυφος του οστρακοειδούς - με τη βάση της να ακουμπά σταθερά στον πυθμένα και το «καπάκι» της να ταλαντώνεται πίσω-μπρος, καθώς χτυπούν πάνω του τα κύματα. Και οι δύο άλλες, πιο συμβατικές υποβρύχιες μηχανικές διατάξεις, θυμίζουν τεράστιες τουρμπίνες και περιστρέφονται λόγω των θαλάσσιων ρευμάτων. Αυτές είναι οι τέσσερις τεχνολογίες στις οποίες θα βασιστούν τα «πάρκα θαλάσσιας ενέργειας», που θα εγκατασταθούν σε δέκα παράκτιες περιοχές της Σκωτίας -γύρω από τα νησιά Orkney και τον όρμο του Pentland-, με σκοπό να αξιοποιήσουν την κίνηση των κυμάτων και των παλιρροϊκών ρευμάτων, ώστε να παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα. Τα θαλάσσια αυτά πάρκα θα είναι τα πρώτα στον κόσμο που θα λειτουργούν σε βιομηχανική κλίμακα, αφού η ισχύς τους θα ξεπερνά τα 1,2 Gwatt. Κάτι που σημαίνει πως θα μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες 750.000 νοικοκυριών, χωρίς την παραμικρή εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου.

Η ανακοίνωση του σχεδίου έγινε πριν από λίγες εβδομάδες από τον πρωθυπουργό της τοπικής κυβέρνησης Alex Salmond, ο οποίος δημοσιοποίησε τα ονόματα των επτά εταιρειών στις οποίες παραχωρήθηκαν -προς εκμετάλλευση- οι παραπάνω τοποθεσίες. «Το επόμενο βήμα είναι να ολοκληρωθεί η διαδικασία αδειοδότησης», λέει στο «ΟΙΚΟ» η Johanna Yates, υπεύθυνη του τομέα θαλάσσιας και υδροηλεκτρικής ενέργειας της Scottish Renewables, ενός οργανισμού που στοχεύει στην προώθηση των ανανεώσιμων πηγών στη Σκωτία. Αλλωστε, εδώ και χρόνια είναι γνωστό πως η περιοχή αυτή διαθέτει από τις πιο προνομιακές τοποθεσίες στον πλανήτη. Τα πάρκα θα εγκατασταθούν σε ένα σημείο όπου ο Ατλαντικός Ωκεανός συναντά τη Βόρεια Θάλασσα και τα ρεύματα εκεί συχνά φτάνουν τα 30 χλμ./ώρα σε ταχύτητα. Επίσης, επειδή το ύψος των κυμάτων έχει μέσο όρο τα δύο μέτρα, ενώ ενίοτε ξεπερνούν τα δέκα μέτρα, «η Σκωτία μπορεί να γίνει η Σαουδική Αραβία της θαλάσσιας ενέργειας», σύμφωνα με τον κ. Alex Salmond.

Το πρώτο «κρας τεστ»

Ανάμεσα στις εταιρείες που ανέλαβαν να δημιουργήσουν τα πάρκα, βρίσκονται ορισμένοι από τους μεγαλύτερους βρετανικούς ομίλους από το χώρο της ηλεκτροπαραγωγής, όπως η EON, η Scottish and Southern Energy (SSE) και η Scottish Power Renewables. Οι όμιλοι αυτοί συνεργάστηκαν με τις επιχειρήσεις στις οποίες ανήκουν οι τέσσερις επικρατέστερες τεχνολογίες. Τεχνολογίες που, αν και έχουν υποβληθεί για χρόνια σε δοκιμές, έπρεπε να χρηματοδοτηθούν με αρκετά μεγάλα κονδύλια για να χρησιμοποιηθούν μαζικά: τα δέκα πάρκα εκτιμάται πως θα κοστίσουν 4 δισ. λίρες, μαζί με ένα ακόμη δισ. για την κατασκευή των υπόλοιπων υποδομών. Εντούτοις, η Johanna Yates θεωρεί πως μια τέτοια επένδυση θα βοηθήσει την τοπική οικονομία να ανακάμψει από την ύφεση και μακροπρόσθεσμα «θα επιτρέψει στη Σκωτία να εξαγάγει τεχνογνωσία στον υπόλοιπο κόσμο».

Βέβαια, καθώς πρόκειται για το πρώτο ουσιαστικά «κρας τεστ» για τη χρήση της κυματικής και της παλιρροϊκής ενέργειας, δεν είναι απίθανο να προκύψουν τεχνικές δυσκολίες, με συνέπεια ορισμένα πάρκα να λειτουργήσουν νωρίτερα απ' ό,τι άλλα. Επίσης, στην πορεία θα πρέπει να ελεγχθεί αν αυτές οι τεχνολογίες επιβαρύνουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα αλλά και ποιες λύσεις τυχόν απαιτηθούν. «Πάντως, πέρα από την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών, αυτές οι τεράστιες συσκευές θα παίξουν επίσης το ρόλο τεχνητών υφάλων, αυξάνοντας τον πληθυσμό των ψαριών στην περιοχή», συμπληρώνει η Yates.

Nέες μονάδες υπό σχεδίαση

Πριν ακόμη ξεκινήσει η εγκατάσταση των πρώτων πάρκων, η τοπική κυβέρνηση ήδη εξετάζει το ενδεχόμενο να παραχωρήσει και άλλες περιοχές για νέες μονάδες. Εξάλλου, σύμφωνα με μελέτη της οικολογικής οργάνωσης Carbon Trust, το ρεύμα που παράγεται από τη θάλασσα θα μπορούσε να καλύψει το 15% - 20% των αναγκών της Σκωτίας. Παράλληλα, υποστηρίζει ο Guardian, με αυτό τον τρόπο θα αυξήσει την ενεργειακή της ασφάλεια, τη στιγμή που τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα φαίνεται να μειώνονται.

«Και βέβαια, υπάρχουν επίσης πολλές περιοχές στον κόσμο οι οποίες έχουν τη γεωμορφολογία και το ενεργειακό δυναμικό για να εφαρμόσουν παρόμοιες τεχνολογίες», συμπληρώνει η κ. Yates. Για παράδειγμα, το αμερικανικό Ερευνητικό Ινστιτούτο Ηλεκτρικής Ενέργειας (EPRI) υπολόγιζε το 2005 πως οι ΗΠΑ μπορούν να παράγουν το 10% του ρεύματός τους αποκλειστικά από κυματικά πάρκα.

1.Πανίσχυρο«στρείδι»

Το «στρείδι» της εταιρείας Aquamarine Power μπορεί να εγκατασταθεί σε βάθος 10 - 16 μέτρων, ώστε ο κατακόρυφος «υδατοφράκτης» της μονάδας να κλίνει δεξιά - αριστερά, ανάλογα με τη φορά των κυμάτων. Μέσω ενός υποβρύχιου καλωδίου που περιέχει πεπιεσμένο θαλασσινό νερό, η παλινδρομική αυτή κίνηση μεταφέρεται στην ακτή και σε μια υδροηλεκτρική γεννήτρια. Στη Σκωτία αναμένεται να χρησιμοποιηθούν 200 τέτοιες μονάδες, ισχύος 1 Mwatt.

2. Γιγάντια τουρμπίνα

Η υποθαλάσσια τουρμπίνα της OpenHydro διαθέτει ένα τεράστιο άνοιγμα στο κέντρο της, ώστε τα κοπάδια των ψαριών να μπορούν να περνούν από μέσα της και να μη συνθλίβονται στους έλικές της. Η πρώτη πιλοτική μονάδα διαμέτρου 4,5 μέτρων εγκαταστάθηκε στη Σκωτία το 2007, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να παράγει ρεύμα για 150 νοικοκυριά και, με αυτό τον τρόπο, να αποτρέψει την ετήσια έκλυση 450 τόνων CO2 στην ατμόσφαιρα.

3.Υποβρύχιος νερόμυλος

Κάθε σταθμός της εταιρείας SeaGen μοιάζει με πανύψηλο φάρο στον οποίο είναι συνδεδεμένοι δύο έλικες διαμέτρου 16 μέτρων που κινούνται χάρη στα παλιρροϊκά ρεύματα: καθώς περιστρέφονται με ταχύτητα έως και 2,4 μέτρα ανά δευτερόλεπτο, κάθε τέτοια κατασκευή μπορεί να παράγει αρκετό ρεύμα για να ηλεκτροδοτεί περίπου 1.000 νοικοκυριά. Αυτοί οι «υποβρύχιοι νερόμυλοι» θα χρησιμοποιηθούν σε ένα πάρκο στη Σκωτία.

4. Το «φίδι» του νερού

Τα μεταλλικά «φίδια» της Pelamis Wave Power είναι ίσως η πιο γνωστή από τις τεχνολογίες που θα χρησιμοποιηθούν στη Σκωτία, αφού τρεις παρόμοιες μονάδες λειτουργούν πιλοτικά ήδη από το 2008 στις ακτές της Πορτογαλίας. Κάθε μονάδα έχει μήκος 155 μέτρα, ζυγίζει 700 τόνους και ουσιαστικά αποτελείται από τέσσερις κυλίνδρους που ενώνονται μεταξύ τους με μηχανικά έμβολα· τα κύματα προκαλούν τη συσπείρωση και την επιμήκυνση των εμβόλων, κίνηση η οποία μεταδίδεται σε γεννήτριες για την παραγωγή ρεύματος.

Ενέργεια Κυμάτων

Aν μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε έστω το 1% της ενέργειας που παράγεται από τους ωκεανούς της γης, θα καλύπταμε στο τετραπλάσιο τις ενεργειακές ανάγκες του πλανήτη.....
Η ενέργεια που μπορεί να παραχθεί από τον κυματισμό της θάλασσας, είναι όπως όλες οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ανεξάντλητη και για αυτό τα τελευταία χρόνια γίνονται αξιοσημείωτες προσπάθειες  στην έρευνα, αλλά και τη βελτίωση τεχνολογιών που μπορούν να αξιοποιήσουν αυτήν την ενέργεια αποδοτικά. Η ενέργεια από τα κύματα παρέχει υψηλή ενεργειακή πυκνότητα, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι αν μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε έστω το 1% της ενέργειας που παράγεται από τους ωκεανούς της γης, θα καλύπταμε στο τετραπλάσιο τις ενεργειακές ανάγκες του πλανήτη. Ο λόγος που οι επενδύσεις σε αυτή την ανανεώσιμη πηγή ενέργειας δεν έχουν προχωρήσει όσο θα έπρεπε, είναι το αντίξοο περιβάλλον που πρέπει να εγκατασταθεί ο εξοπλισμός,  διότι ακραία καιρικά φαινόμενα απαιτούν εξοπλισμό που αντέχει σε μηχανικές καταπονήσεις, άρα το κατασκευαστικό κόστος είναι αυξημένο. Υπάρχουν δυο συστήματα εκμετάλλευσης της ενέργειας των κυμάτων. Εγκαταστάσεις παράκτιες, και εγκαταστάσεις θαλάσσιες, διασυνδεδεμένες με την ξηρά.  Στις παράκτιες εγκαταστάσεις η αρχή λειτουργίας είναι απλή, και θυμίζει την ενέργεια που παράγεται από τους υδροστροβίλους. Η συσκευή υπερχείλισης  αποτελείται από ένα κανάλι το οποίο στενεύει στο επάνω μέρος του με αποτέλεσμα να αυξάνει το ύψος των κυμάτων που εισέρχονται σε αυτό. Στο επάνω μέρος του καναλιού είναι εγκατεστημένη μια δεξαμενή η οποία γεμίζει με νερό καθώς το κύμα εισέρχεται στο κανάλι. Αυτό το νερό διοχετεύεται ξανά στη θάλασσα αφού πρώτα περάσει από έναν υδροστρόβιλο για να παραχθεί η απαραίτητη ενέργεια. Μια εξίσου γνωστή εγκατάσταση αποτελείται από ένα θάλαμο που στο πάνω μέρος του έχει εγκατεστημένο έναν αεριοστρόβιλο συνδεδεμένο με μια ηλεκτρογεννήτρια. Καθώς το κύμα εισέρχεται μέσα στο θάλαμο, συμπιέζει τον αέρα προς τον αεριοστρόβιλο και κινεί την ηλεκτρογεννήτρια παράγοντας ηλεκτρισμό. Στις θαλάσσιες εγκαταστάσεις υπάρχουν διάφοροι τύποι μηχανών που μετατρέπουν την ενέργεια των κυμάτων σε ηλεκτρική. Οι σημειακοί απορροφητήρες επιπλέουν στην επιφάνεια της θάλασσας και μετατρέπουν την καθ’ ύψος κίνησή τους μέσω υδραυλικών ή μηχανικών συστημάτων, σε γραμμική κίνηση ή περιστροφική για την κίνηση ηλεκτρογεννητριών. Παρεμφερής σύστημα είναι οι υποβρύχιες συσκευές διαφορικής υδροστατικής πίεσης, με τη διαφορά ότι ο συγκεκριμένος εξοπλισμός δεν επιπλέει, αλλά είναι εγκατεστημένος κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και εκμεταλλεύεται την μεταβαλλόμενη υδροστατική πίεση κάτω από τους κυματισμούς.  Το «θαλάσσιο φίδι» είναι μια μηχανή που αποτελείται από μεταλλικούς σωλήνες σε μέγεθος ενός τρένου ενωμένους και τοποθετημένους παράλληλα με την κίνηση των κυμάτων. Τα κύματα ταξιδεύουν μέσα από τους σωλήνες προκαλώντας τους ταλάντωση, και ένα υδραυλικό σύστημα εκμεταλλεύεται αυτή την κίνηση για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Ηλιακή ενέργεια

Τι ακριβώς είναι η ηλιακή ενέργεια;

Ηλιακή ενέργεια χαρακτηρίζεται το σύνολο των διαφόρων μορφών ενέργειας που προέρχονται από τον Ήλιο. Τέτοιες είναι το φως ή φωτεινή ενέργεια, η θερμότητα ή θερμική ενέργεια καθώς και διάφορες ακτινοβολίες ή ενέργεια ακτινοβολίας.

Η ηλιακή ενέργεια στο σύνολό της είναι πρακτικά ανεξάντλητη, αφού προέρχεται από τον ήλιο, και ως εκ τούτου δεν υπάρχουν περιορισμοί χώρου και χρόνου για την εκμετάλλευσή της.

Όσον αφορά την εκμετάλλευση της ηλιακής ενέργειας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες εφαρμογών: τα παθητικά ηλιακά συστήματα, τα ενεργητικά ηλιακά συστήματα, και τα φωτοβολταϊκά συστήματα. Τα παθητικά και τα ενεργητικά ηλιακά συστήματα εκμεταλλεύονται τη θερμότητα που εκπέμπεται μέσω της ηλιακής ακτινοβολίας, ενώ τα φωτοβολταϊκά συστήματα στηρίζονται στη μετατροπή της ηλιακής ακτινοβολίας σε ηλεκτρικό ρεύμα μέσω του φωτοβολταϊκού φαινομένου.

                        

Κάντε τον ήλιο εργαλείο για όλες σας τις ανάγκες

Καθημερινά ο πλανήτης μας "λούζεται" με ασύλληπτα ποσά ηλιακής ενέργειας. Η ηλιακή ενέργεια είναι ανεξάντλητη, καθαρή, φθηνή, ανανεώσιμη και δε ρυπαίνει το περιβάλλον.

Η ύπαρξη ζωής στη γη οφείλεται στον ήλιο. Τα φυτά για τη φωτοσύνθεση, χρειάζονται ηλιακό φως. Τα φυτοφάγα ζώα τρέφονται με φυτά, τα σαρκοφάγα με φυτοφάγα, άρα όλα στηρίζονται στον ήλιο.
Καθημερινά ο πλανήτης μας "λούζεται" με ασύλληπτα ποσά ηλιακής ενέργειας. Μέσα σ' ένα χρόνο, κάθε τετραγωνικό μέτρο εδάφους οποιασδήποτε περιοχής με μεγάλη ηλιοφάνεια δέχεται πάνω από 2000 κιλοβατόρες φωτεινής ενέργειας. Έτσι, τα τελευταία χρόνια αναζητούνται τρόποι αξιοποίησης της φωτεινής αυτής ενέργειας για τις δραστηριότητες του ανθρώπου.
Ο άνθρωπος εκμεταλλεύεται την ηλιακή ενέργεια χρησιμοποιώντας ηλιακά ηλεκτρικά στοιχεία, πλαίσια ηλιακών κυψελίδων και γιγάντια κάτοπτρα.
Η ηλιακή ενέργεια είναι ανεξάντλητη, καθαρή, φθηνή και ανανεώσιμη. Επιπλέον δεν μολύνει καθόλου την ατμόσφαιρα της γής, ενισχύοντας έτσι τις προσπάθειες για πιο οικολογικές προσεγγίσεις στο θέμα παραγωγής ενέργειας. Αναμένεται, μάλιστα, μέσα στις επόμενες δεκαετίες η ηλιακή ακτινοβολία να καλύπτει ολοένα και μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών αναγκών της ανθρωπότητας.

Πλεονεκτήματα

Τα φωτοβολταϊκά συστήματα είναι μια τεχνολογία πολλά υποσχόμενη, ικανή να δώσει λύσεις στα 2 μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα: στην αναζήτηση ενεργειακών πηγών για τις ανάγκες του πλανήτη και στο περιβαλλοντικό ζήτημα που έχει προκύψει από την κατάχρηση των φυσικών πόρων από τον άνθρωπο.

Συγκεκριμένα η χρήση τέτοιου είδους τεχνολογίας για την παραγωγή ενέργειας, εκμεταλλεύεται τα πλεονεκτήματα της ηλιακής ενέργειας:

• Είναι ανεξάντλητη, θα υπάρχει για πάντα
• Μας προσφέρεται απλόχερα, δωρεάν
• Είναι ανεξάρτητη από την τροφοδοσία καυσίμων
• Δημιουργεί μηδενική ρύπανση
• Αθόρυβη λειτουργία
• Δυνατότητα επέκτασης
• Μεγάλη διάρκεια ζωής
• Ελάχιστες απαιτήσεις συντήρησης 

Πράσινη Ενέργεια

Πάνε πολλά χρόνια από τότε που οι αρχαίοι Ελληνες λάτρευαν τον Ηλιο, έκαναν θυσίες στον θεό των θαλασσών, Ποσειδώνα, και έτρεμαν στη σκέψη ότι ο Αίολος θα άνοιγε τον ασκό του για να απελευθερώσει τους μανιασμένους ανέμους. Από φόβο ή από εκτίμηση για τις «υπηρεσίες» που προσέφεραν τα στοιχεία της φύσης, οι πρόγονοί μας έδειχναν την ευγνωμοσύνη τους με κάθε τρόπο. Αιώνες αργότερα τα πράγματα άλλαξαν. Το κάρβουνο και ο «μαύρος χρυσός» αντικατέστησαν τις ανθρωπόμορφες αρχαίες θεότητες και αποτέλεσαν τη νέα κινητήρια δύναμη του κόσμου. Οταν τη δεκαετία του 70 πραγματοποιήθηκε η πρώτη πετρελαϊκή χρήση οι ηγέτες της υφηλίου ένιωσαν τη γη να «φεύγει» κάτω από τα πόδια τους. «Το πετρέλαιο κάποια στιγμή θα τελειώσει, γίνεται ακριβότερο, άσε που καταστρέφει και το περιβάλλον» φαίνεται να σκέφτηκαν και στράφηκαν ξανά στη «μητέρα φύση» που δίνει απλόχερα, διαρκώς και φτηνά την ενέργειά της σ' έναν κόσμο που αργοπεθαίνει από τις επιπτώσεις της μόλυνσης του περιβάλλοντος και τις κλιματικές αλλαγές. Οι νέοι παγκόσμιοι ενεργειακοί «θεοί» είναι ο ήλιος, ο άνεμος, το νερό, μαζί με τα βιοκαύσιμα και το νεοεισερχόμενο υδρογόνο. Ολες οι χώρες του κόσμου κάνουν έναν αγώνα δρόμου για να τις εντάξουν τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στο ενεργειακό δυναμικό τους. Στη διαδρομή αυτή η Ελλάδα, αν και θεωρείται προνομιούχος χώρα, παρακολουθεί από μακριά τις παγκόσμιες εξελίξεις και προσπαθεί να κερδίσει έδαφος αναπολώντας το ένδοξο, «αρχαίο» παρελθόν της. Μέχρι και το 1920, η χώρα μας είχε ενεργειακή αυτάρκεια βασιζόμενη στη βιομάζα και το ξύλο. Κατάφερε μετά χρόνια, το 1980, αν και δεν παράγει πετρέλαιο να εξαρτάται κατά 73% από αυτό. Σήμερα το ποσοστό εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα έχει φτάσει το 95%. Το Εθνικό Αστεροσκοπείο υπολογίζει πως αν η «εγχώρια» εκπομπή επικίνδυνων αερίων για το περιβάλλον αυξηθεί κατά 39,2%, το 2010 (η ΕΕ μας έχει θέσει όριο 25%) αυτό δημιουργεί μια υπέρβαση περίπου 15.000.000 τόνων διοξειδίου του άνθρακα. Το πρόστιμο που θα πληρώσουμε για την περιβαλλοντική μας παράβαση θα αντιστοιχεί σε 140 έως 450 για κάθε ελληνικό νοικοκυριό ετησίως, με βάση υπολογισμούς της Greenpeace. Από το 1990 έως το 2004 αυξήσαμε την «εθνική» εκπομπή κατά 26,6%, «κατακτώντας» την τέταρτη παγκόσμια θέση, μαζί με τον Καναδά, στη μαύρη λίστα των χωρών-ρυπαντών. Δεν χρειάζονται περισσότεροι λόγοι να υποστηρίξουν την ανάγκη αλλαγής ενεργειακής ρότας. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν πλέον τον πρώτο στόχο.

Υδροηλεκτρική ενέργεια Τα μεγάλα υδροηλεκτρικά εργοστάσια δεν αποτελούν έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας γιατί παρεμβαίνουν στο φυσικό περιβάλλον. Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται ραγδαία η τεχνική των Μικρών Υδροηλεκτρικών, ισχύος μέχρι 10MW. Εχουν περιορισμένη επίπτωση στο περιβάλλον και εγκαθίστανται σε μικρά ρέματα. Στην Ελλάδα, έχουμε μεγάλο πλήθος αξιοποιήσιμων θέσεων για την κατασκευή και λειτουργία μικρών υδροηλεκτρικών έργων. Ιδανικά σημεία αποτελούν τα υδατικά διαμερίσματα της Ηπείρου, της Δυτικής Στερεάς Ελλάδας, της Δυτικής Μακεδονίας, της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης καθώς και της Δυτικής και Βόρειας Πελοποννήσου. Οι περιοχές αυτές εκτιμάται ότι μπορούν να δώσουν μέχρι και 4363 MW ενέργειας. Ο στόχος είναι το 2010 η εγκατεστημένη ισχύς από μικρά υδροηλεκτρικά έργα να ανέλθει στα 364 MW από τα 60 περίπου MW που διαθέτει η χώρα σήμερα. Από την άλλη πλευρά το υδρογόνο έχει απασχολήσει πολλούς Ελληνες όσον αφορά την αξιοποίησή του ως ενεργειακή πηγή. Πρόσφατα κατάφεραν να το χρησιμοποιήσουν σε κατάλληλα τροποποιημένους καυστήρες, λέβητες και κινητήρες εσωτερικής καύσης στα σπίτια για την παραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας, αλλά και στην κίνηση των αυτοκινήτων. Πριν από έξι μήνες περίπου ανακοινώθηκε το πρόγραμμα HYDROSOL, για το οποίο οι ερευνητές του Εργαστηρίου Τεχνολογίας Σωματιδίων και Αερολυμάτων στο Εθνικό Κέντρο Ερευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης -Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών της Θεσσαλονίκης, τιμήθηκαν με το φετινό βραβείο Ντεκάρτ για την έρευνα αξιοποίησης του υδρογόνου ως πηγή ενέργειας, με την κατασκευή του πρώτου ηλιακού αντιδραστήρα υδρογόνου. Στα σχέδια των ερευνητών είναι η εγκατάσταση μονάδας 1 GW πολύ σύντομα να αυξηθεί σε 5 GW.

Ηλιακή ενέργεια Ο ζωοδότης ήλιος έχει την τιμητική του στην Ελλάδα: περισσότερες από 300 ημέρες τον χρόνο οι ακτίνες του ζεσταίνουν τη χώρα, ενώ υπάρχουν περιοχές οι οποίες φωτίζονται παραπάνω από 3.000 ώρες ετησίως. Το γεγονός αυτό μπορεί να μην κάνει τόσο καλό στην ηλιοθεραπεία, αλλά αν αυτές οι δεσμίδες φωτός γίνουν ηλεκτρική ενέργεια, τότε μπορούν να δώσουν 4.500 κιλοβατώρες ανά τετραγωνικό μέτρο, δηλαδή περίπου όσο ρεύμα καταναλώνει ο μέσος Ελληνας ετησίως (4.000 KW ανά κάτοικο το 1999). Η μετατροπή της ηλιακής ενέργειας σε ηλεκτρική γίνεται είτε απευθείας με τα φωτοβολταϊκά συστήματα είτε αξιοποιώντας τη θερμότητα των ακτίνων του ήλιου για να ζεσταθεί κάποιο υγρό και θα παράγει ατμό που θα τροφοδοτεί μία τουρμπίνα ή μία γεννήτρια. Η εθνική επένδυση στον ήλιο εξαντλήθηκε στους ηλιακούς θερμοσίφωνες. Η Ελλάδα κατέχει την τρίτη θέση στον κόσμο, αφού 350m2 ηλιακών θερμοσυσσωρευτών αντιστοιχούν σε 1.000 κατοίκους. Με αυτόν τον τρόπο η χώρα γλιτώνει τη ρύπανση που θα είχε από έναν συμβατικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής, ισχύος 200 μεγαβάτ, ο οποίος ξοδεύει 1,1 δισεκατομμύρια κιλοβατώρες τον χρόνο, σύμφωνα με στοιχεία της Greenpeace. Από την άλλη πλευρά, η ΕΕ πιστεύει ότι αν «ντυθούν» τα κατάλληλα κτίρια της χώρας με συλλέκτες τότε η ελληνική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θα εξασφαλίσει το 30% της δύναμής της. Με τον τρόπο αυτό ίσως η χώρα μας να καταφέρει να αντιπαρατεθεί με αξιώσεις στη «σκοτεινή» Γερμανία που με τη βοήθεια του ήλιου φτάνει τα 1.200 MW παραγωγή, ενώ η «φωτεινή» Ελλάδα μόλις ξεπερνάει τα 5,5 MW περίπου. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι μέχρι τις 31-12-2006 στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας κατατέθηκαν 2.482 επενδυτικά σχέδια για την παραγωγή 32.019 MW από ΑΠΕ, δηλαδή τριπλάσια της συνολικής εγχώριας εγκατεστημένης ισχύος ηλεκτρικής ενέργειας. Τώρα που ο νόμος 3468/2006 επιδοτεί με 0,40-0,50 ευρώ, κάθε κιλοβατώρα που παράγεται από τον ήλιο και τροφοδοτείται στο δίκτυο της ΔΕΗ, φαίνεται ότι αποτελεί κίνητρο να ξεπεράσουμε τον στόχο των 3.000KW, δηλαδή του 20% της εγκατεστημένης ενέργειας από ΑΠΕ. Η Ενωση Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας προτείνει την εγκατάσταση δέκα εκατ. τετραγωνικών μέτρων συλλεκτών (δυόμισι φορές την έκταση της Αττικής δηλαδή) έως το 2015, από τα οποία θα αντιστοιχεί ένα τετραγωνικό μέτρο για κάθε Ελληνίδα και Ελληνα. Οι ελληνικές τράπεζες έχουν δημιουργήσει χρηματοδοτικά προϊόντα που απευθύνονται σε όσους θέλουν να επενδύσουν στα φωτοβολταϊκά συστήματα, είτε για οικιακή χρήση είτε ως επιχειρηματική δραστηριότητα.

Γεωθερμική ενέργεια Η Ελλάδα είναι προικισμένη από τη φύση. Λίγα μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης αναπτύσσονται μεγάλες θερμοκρασίες που ξεκινούν από 28οC και μπορεί να φτάσουν, ανάλογα με το βάθος, σε 350οC. Σε μερικές περιοχές, είτε λόγω του ηφαιστειογενούς εδάφους είτε λόγω της ανόδου ζεστού νερού από ρήγματα, η θερμότητα της γης είναι σημαντικά μεγαλύτερη από αυτή της επιφάνειας, με αποτέλεσμα σε μικρό σχετικά βάθος να βρίσκονται νερό ή ατμός υψηλής θερμοκρασίας. Οι περιοχές αυτές ονομάζονται γεωθερμικά πεδία, και εκεί η εκμετάλλευση της γεωθερμικής ενέργειας είναι πρόσφορη. Στην Ελλάδα υπάρχουν 56 θερμές πηγές. Κάπως έτσι εξηγείται ο ατμός που έβγαινε κοντά στο Μαντείο των Δελφών και έδινε έμπνευση στην Πυθία. Ακόμα και οι Θερμοπύλες πήραν το όνομά τους από πηγές θερμότητας που βρίσκονταν στο υπέδαφός τους. Από τη θερμοκρασία του νερού ή του ατμού που βγαίνει από τη γη εξαρτάται και η χρησιμότητά του. Στη Μήλο και στη Νίσυρο η θερμότητα του νερού ξεπερνά τους 90οC και αν αντληθεί με ειδική τεχνολογία μπορεί να δημιουργήσει ηλεκτρική ενέργεια. Στην προσπάθεια που έκανε η ΔΕΗ να αξιοποιήσει τη γεωθερμία των νησιών το 1985, δημιουργώντας ένα εργοστάσιο δυναμικότητας 2KW για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος, βρήκε την αντίδραση των κατοίκων που διαμαρτυρήθηκαν για τη δυσοσμία που προκλήθηκε από την απελευθέρωση αερίων. Χάθηκε η ευκαιρία να παραχθεί ενέργεια 120 KW, η οποία φτάνει για την ενεργειακή επάρκεια όλων των Κυκλάδων. Η γεωθερμία που βρίσκεται σε βάθος μέχρι 100 μέτρων μπορεί να αξιοποιηθεί για τη θέρμανση και ψύξη κτιρίων. Το θετικό της γεωθερμίας είναι ότι δεν επηρεάζεται από τις κλιματικές συνθήκες και διατηρεί σταθερή θερμοκρασία και σταθερή ροή. Με τη μέθοδο των αντλιών θερμότητας που μεταφέρουν το νερό της ενεργειακής πηγής κλιματίζεται το Δημαρχείο Ρόδου και τρεις ιδιωτικές κατοικίες. Το κόστος της θέρμανσης είναι φθηνότερο κατά 50%, από την περίπτωση που θα χρησιμοποιούσε κανείς πετρέλαιο για θέρμανση. Η γεωθερμία χρησιμοποιείται στη Μακεδονία και στη Θράκη σε θερμοκήπια, ιχθυοκαλλιέργειες κ.ά. Αν και η Ελλάδα διαθέτει πολλά αποθέματα ο στόχος για το 2010 είναι να καταλάβει το 0,4% της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ έχοντας παραγωγή 12 KW.

Αιολική ενέργεια Οι άνεμοι του Αιγαίου αποτελούν το «μήλον της έριδας» για τους υποψήφιους παραγωγούς «καθαρής» ηλεκτρικής ενέργειας. Οι 1.200 ανεμογεννήτριες που διαθέτει η χώρα παράγουν περίπου 745,6 MW, δηλαδή το 2,5% της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής. Μέχρι το 2006 αξιοποιούσαν αρμονικά με τα μποφόρ του Αιγαίου μόνο 10% των ανεμογεννητριών που έχουν πάρει άδεια και το 2% όσων είχαν κάνει αίτηση για να λειτουργήσουν. Ο λιγνίτης δίνει φθηνότερη ενέργεια από τον άνεμο γιατί ενώ ο αέρας προσφέρεται «δωρεάν» η εγκατάσταση μιας ανεμογεννήτριας μπορεί να φτάσει τα €3εκ. και έχει διάρκεια ζωής 20 χρόνια. Το κέρδος είναι περιβαλλοντικό αφού για κάθε μία κιλοβατώρα που παράγεται από τον άνεμο εξαφανίζεται μία κιλοβατώρα που παράγεται από συμβατικούς σταθμούς. Στο ερώτημα εάν η παραδοσιακή νησιώτικη αρχιτεκτονική μπορεί να ανεχτεί σε μικρή απόσταση μια ανεμογεννήτρια που έχει ύψος περίπου 90 μέτρων, οι οικολόγοι απαντούν: «Μπρος στο -περιβαλλοντικό- κέρδος τι είναι τα κάλλη;», παραφράζοντας την παλιά λαϊκή παροιμία. Αρκετοί νησιώτες ως σύγχρονοι Δον Κιχώτες προσπαθούν να τα βάλουν με τους «ανεμόμυλους» της νέας εποχής. Για να μη μετατραπούν τα νησιά σε απέραντα πάρκα η κυβέρνηση δημιούργησε έναν χωροταξικό σχεδιασμό που ευελπιστεί να σεβαστεί το περιβάλλον και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική, χωρίς να μετατρέψει τα νησιά σε απέραντα αιολικά πάρκα. Το πρώτο πάρκο κατασκευάστηκε στην Κύθνο και άρχισε να λειτουργεί το 1982 διαθέτοντας πέντε ανεμογεννήτριες, συνολικής ισχύος αρχικά 20 KW. Στις μέρες μας όμως, κατατέθηκε σχέδιο για εγκατάσταση 87 ανεμογεννητριών στη Σέριφο, ενώ στην Ανδρο που καταναλώνει 15 MW ηλεκτρικής ενέργειας, υποβλήθηκαν αιτήσεις για την παραγωγή άνω των 400MW. Οι άνεμοι βρίσκονται σε πρώτη ζήτηση στην ελληνική αγορά των ΑΠΕ και θα αποτελέσουν την αιχμή του δόρατος για την παραγωγή «καθαρής» ενέργειας. Με στόχο να καλύψουν το 87% της συνολικής πράσινης ηλεκτρική ενέργειας, οι ελληνικοί άνεμοι πρέπει να παράγουν 3.372 KW, το 2010.

Βιοκαύσιμα Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι η φύση με τη δύναμή της θα μπορούσε να κινήσει αυτοκίνητα ακόμα και βιομηχανίες; Η σόγια, ο ηλίανθος αλλά και τα καλάμια με τα ζαχαρότευτλα εμπεριέχουν μοναδικές δυνάμεις ενέργειας και γίνονται η πρώτη ύλη για την παραγωγή βιοκαυσίμων. Ουσιαστικά με την επεξεργασία τους απελευθερώνεται το διοξείδιο του άνθρακα που έχουν καταναλώσει κατά τη διάρκεια της φωτοσύνθεσης και δεν επιβαρύνεται το περιβάλλον. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η βιομάζα θα μπορούσε να αποδώσει 9% της παγκόσμιας πρωτογενούς ενέργειας και 24% των ενεργειακών αναγκών μέχρι το 2020. Η Ελλάδα έχει βάλει στόχο να εντάξει τα βιοκαύσιμα σε ποσοστό 2%, στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και στην κίνηση των οχημάτων. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να καταναλώσει ποσότητες 150.000 τόνων βιοντίζελ (αντί πετρελαίου κίνησης) και 390.000 τόνους βιοαιθανόλης (αντί της βενζίνης) ξεκινώντας από την εφετινή χρονιά. Για να γίνει εισαγωγή ζαχαρότευτλων και ηλίανθου πρέπει να πειστούν οι Ελληνες αγρότες να κατευθυνθούν στις νέες καλλιέργειες. Ο εθνικός στόχος είναι το 5,75% των καυσίμων που χρησιμοποιούνται για τις μεταφορές να είναι βιοκαύσιμα και το 1,2% της ηλεκτροπαραγωγής στη χώρα μας να προέρχεται από ενέργεια που παράγεται από βιομάζα έως το 2010. Η τιμή επιδότησης που προσφέρει η Ε.Ε (4,5 ευρώ το στρέμμα) δεν είναι αυτή που περίμεναν οι παραγωγοί. Απαιτούνται περίπου 3,7 εκατομμύρια στρέμματα ενεργειακής καλλιέργειας για να πλησιάσει η χώρα τον στόχο. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το 2006 καλλιεργήθηκαν περίπου 90.000 στρέμματα στην περιοχή του Βόρειου Εβρου και 10.000 - 15.000 στρέμματα στη Θεσσαλονίκη, Κεντρική, Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. 

Πηγή: Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

Το μέλλον στην ενέργεια είναι... πράσινο!

Οι κλιματικές αλλαγές είναι το αποτέλεσμα της ανθρώπινης παρέμβασης στο περιβάλλον. Η επιστροφή στις «καθαρές» μορφές ενέργειας οι οποίες μειώνουν τη μόλυνση της ατμόσφαιρας και την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, εμφανίζονται ως επιβεβλημένη λύση απέναντι στην οικολογική καταστροφή που συντελείται.

Μετά έναν μαραθώνιο διαπραγματεύσεων που κράτησε επτά χρόνια, το Πρωτόκολλο του Κιότο είναι σε ισχύ από τις 16 Φεβρουαρίου 2005, θέτοντας διεθνείς περιορισμούς στις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου.

Το Πρωτόκολλο του Κιότο είναι το μόνο διεθνές νομοθετικό εργαλείο για την αντιμετώπιση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Στόχος του να μειωθούν στα αναπτυγμένα κράτη οι εκπομπές των αερίων που προκαλούν τις κλιματικές αλλαγές κατά 5,2% μεταξύ 2008-2012 (ως προς τα επίπεδα εκπομπών του 1990).

Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Εθνη, για να αποτραπεί ο κίνδυνος επικίνδυνων κλιματικών αλλαγών απαιτείται μείωση των εκπομπών κατά 50-70% παγκοσμίως, μέχρι τα μισά του 21ου αιώνα. Για την ανατροπή της παραπάνω εικόνας, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και η Εξοικονόμηση Ενέργειας αποτελούν ουσιαστικά μονόδρομο.

Η Ελλάδα είναι μια χώρα που κατέχει προνομιακή θέση και μπορεί να αξιοποιήσει το σύνολο των φυσικών πηγών ενέργειας, μειώνοντας τις συμβατικές πηγές που επιβαρύνουν το περιβάλλον. Ο ήλιος, ο άνεμος, η γεωθερμία και το φυσικό αέριο σε συνδυασμό με τις μεθόδους ανακύκλωσης διαφόρων υλικών μπορούν να αξιοποιηθούν με σκοπό την εξοικονόμηση ενέργειας και την προστασία της φύσης, γιατί αυτό αποτελεί πρώτη ανάγκη για την επιβίωση του πλανήτη.

	Πράσινη Ενέργεια Ο φόβος για την καταστροφή του κόσμου, όπως τον ξέρουμε σήμερα, από τη μόλυνση του περιβάλλοντος οδήγησε την ανθρωπότητα σε μια στροφή στις φυσικές-καθαρές πηγές ενέργειας. Το φυσικό ενεργειακό δυναμικό μπορεί να αποτελέσει την καθαρή κινητήρια δύναμη της νέας χιλιετίας.
	Χρήσιμα απόβλητα Σε μια χρονική περίοδο που η εξοικονόμηση ενέργειας αποτελεί κύριο στόχο για την επιβίωση της ανθρωπότητας, δεν γλιτώνουν από τη «βιομηχανία» της ανακύκλωσης και της επαναχρησιμοποίησης ούτε τα πλοία με τα απόβλητά τους.
	Οικιακή οικονομία Η νέα -για τα ελληνικά δεδομένα- πηγή καθαρής ενέργειας κατακτά το καταναλωτικό κοινό λόγω της χρηστικότητας και της οικονομίας που εξασφαλίζει.
	Η ΕΠΑ Αττικής και το Φυσικό Αέριο Η Εταιρεία Παροχής Αερίου Αττικής Α.Ε. καταγράφει και φέτος σημαντικές επιτυχίες στην ελληνική ενεργειακή σκηνή, συνεχίζοντας τη δραστηριότητά της, έτοιμη για το μέλλον, με ευέλικτες διαδικασίες και ισχυρές υποδομές.
	Καθαρή μετακίνηση Το κυκλοφοριακό αποτελεί ένα πρόβλημα με πολλές επιπτώσεις, τόσο στην ποιότητα ζωής των κατοίκων της Αθήνας όσο και στο περιβάλλον.
	Με σεβασμό στο περιβάλλον Ο κτιριακός τομέας συμμετέχει κατά 40% στην υπέρμετρη κατανάλωση ενέργειας στην οποία έχει επιδοθεί ο πλανήτης.
	Πράσινες πρωτοβουλίες για εξοικονόμηση ενέργειας Πολλές εταιρίες λειτουργούν ουσιαστικά και με συνέπεια, προκειμένου να μειώσουν την επίδραση των δραστηριοτήτων της στο περιβάλλον.
	Καθαρισμοί με Αειφόρο Λειτουργία Στους φυσικούς βιολογικούς καθαρισμούς οι βιοχημικές αντιδράσεις για την καύση των οργανικών ενώσεων που υπάρχουν στα λύματα συμβαίνουν αυθόρμητα, ενώ ταυτόχρονα εκλύουν ενέργεια.

Μορφές Ενέργειας

Η ενέργεια αποτελεί το σημαντικότερο παράγοντα που σχετίζεται με κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα. Οι μορφές ενέργειες ανανεώσιμες και μη καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών και παράλληλα αποτελούτν πεδίο συζητήσεων για την επάρκεια αλλά και τις συνέπειες από την αξιοποίησή τους.

Περισσότερα ...

http://www.scribd.com/share/upload/10760314/2c4d7cbm6cxb48kv9lnr

Avatar: αναζητώντας εξωγήινες ενσαρκώσεις της ζωής

Από τον ΣΠΥΡΟ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗ, Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Βρισκόμαστε στο 2154. Οι Γήινοι μπορούν πλέον να ταξιδεύουν σε άλλους πλανήτες εκτός του ηλιακού τους συστήματος. Ανακαλύπτουν την Πανδώρα, ένα υπέροχης φυσικής ομορφιάς και οικολογικής αρμονίας «φεγγάρι», που θυμίζει έντονα τον κατεστραμμένο πια γήινο Αμαζόνιο.

Για κακή τους τύχη όμως, αυτός ο δορυφόρος κάποιου εξωηλιακού πλανήτη, εκτός από εξωγήινος παράδεισος είναι και πλούσιος σε μια πολύτιμη για τους ανθρώπους πρώτη ύλη. Ετσι οι Γήινοι, κατά την προσφιλή τους συνήθεια, καταστρώνουν ένα σχέδιο για να εκδιώξουν από την Πανδώρα τους πανύψηλους γαλαζόδερμους ανθρωποειδείς κατοίκους της, ώστε να αποκτήσουν το πολύτιμο ορυκτό. Οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας ανέκαθεν προσήλκυαν το ευρύ κοινό χάρη στα ευφάνταστα οπτικά και ηχητικά εφέ τους. Ελάχιστοι όμως θεατές πείθονταν, κατά τη δεκαετία του 1980, ότι ο Εντορ, το φεγγάρι ενός πλανήτη κατεστραμμένου από χρόνια, στην ταινία «Ο πόλεμος των άστρων - επεισόδιο 6», υπήρχε πραγματικά, πόσω δε μάλλον ότι κατοικούνταν από τους εξωγήινους Ιγουοκ.

Τριάντα χρόνια αργότερα, η ταινία «Avatar», που προβάλλεται με επιτυχία αυτές τις ημέρες στους κινηματογράφους όλου του κόσμου, επανέρχεται στο θέμα της εξωγήινης ζωής. Με ένα όμως σημαντικό πλεονέκτημα έναντι των ταινιών που προηγήθηκαν: έχει για σύμμαχούς της τόσο την τεχνολογική όσο και την επιστημονική πρόοδο.

Οι σημερινοί θεατές είναι πλέον αρκετά εξοικειωμένοι με μη πραγματικές-εικονικές πραγματικότητες, όπως αυτές που προτείνουν τα σύγχρονα υψηλής τεχνολογίας βιντεοπαιχνίδια ρόλων. Οπως και ο πρωταγωνιστής της ταινίας, ένας πρώην πεζοναύτης που, καθηλωμένος στο αναπηρικό του καρότσι, δέχεται να μεταφέρει τον ανθρώπινο εαυτό του σε ένα εξωγήινο σώμα, προκειμένου να παρεισφρήσει στον ιθαγενή πληθυσμό του πλανήτη, έτσι και οι περισσότεροι θεατές είναι πρόθυμοι να «μετενσαρκωθούν» σε «άβαταρ», τα ψηφιακά «άλτερ έγκο» τους, προκειμένου να εισέλθουν σε ένα ψηφιακό σύμπαν πολύ πιο συναρπαστικό από το πραγματικό. Από την άλλη πλευρά, οι αστρονόμοι, χάρη στα πανίσχυρα σημερινά τηλεσκόπια, προβλέπουν ότι σε μερικά χρόνια θα είναι σε θέση να εντοπίσουν εξωηλιακούς δορυφόρους πλανητών, όπως η Πανδώρα στην ταινία του Κάμερον. Οπως δήλωσε χαρακτηριστικά η Αμερικανίδα αστρονόμος και ερευνήτρια στο Harvard-Smithsonian Centre for Astrophysics, στο Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης, Lisa Kaltenegger: «Αν η Πανδώρα υπάρχει, πιστεύω ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία όχι μόνο θα την εντοπίσουμε, αλλά θα καταφέρουμε και να μελετήσουμε την ατμόσφαιρά της».

Ηδη από φέτος τον Μάρτιο, η NASA έχει θέσει σε τροχιά το διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler, με αποστολή να εξερευνήσει τον Γαλαξία μας και τα 100.000 και πλέον αστέρια που τον αποτελούν, προκειμένου να διαπιστώσει αν υπάρχουν πλανήτες παρόμοιοι με τη Γη. Το Κέπλερ θα παραμείνει σε τροχιά για τρία χρόνια «αναλύοντας» αστρικά σώματα που απέχουν από 600 έως 3.000 έτη φωτός από τη Γη, με την ελπίδα να συλλάβει ακόμη και την πιο ασθενή φωτεινή ένδειξη εξωγήινης ζωής.

«Στα σκαριά» βρίσκεται και ένας άλλος πανίσχυρος «κυνηγός πλανητών», το τηλεσκόπιο James Webb, το οποίο είναι προγραμματισμένο να εκτοξευθεί το 2014. Ο διαστημικός αυτός κολοσσός, με μέγεθος τριπλάσιο από αυτό του τηλεσκοπίου Hubble και με ασύλληπτες σήμερα ανιχνευτικές ικανότητες, θα διαδεχθεί το Hubble και θα παραμείνει σε τροχιά για τουλάχιστον πέντε χρόνια, «σαρώνοντας» με το τεράστιο κάτοπτρό του (διαμέτρου 6,5 μέτρων!) κάθε γωνιά της κοσμικής μας γειτονιάς. Τις δύο τελευταίες δεκαετίες οι αστρονόμοι έχουν μελετήσει εκατοντάδες εξωηλιακούς πλανήτες, δηλαδή πλανήτες που δεν ανήκουν στο δικό μας ηλιακό σύστημα. Εξαιτίας των τεράστιων αποστάσεών τους από τη Γη, τα ουράνια αυτά σώματα εντοπίζονται μόνο έμμεσα, δηλαδή μέσω των φασματοσκοπικών, φωτομετρικών ή αστρομετρικών μεταβολών που επιφέρει η κίνησή τους γύρω από τους αστέρες τους στο φως ή στη θέση των αστέρων αυτών. Οι περισσότεροι μάλιστα από αυτούς είναι γίγαντες αερίου, σαν τον πλανήτη Δία. Οι εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν σε αυτούς τους πλανήτες δεν ευνοούν την ανάπτυξη μορφών ζωής παρόμοιων με αυτές που υπάρχουν στη Γη.

Αν όμως ένας από αυτούς τους γίγαντες αερίου βρίσκεται μέσα στη λεγόμενη «φιλόξενη ζώνη», δηλαδή ούτε πολύ κοντά αλλά ούτε πολύ μακριά από το μητρικό του άστρο, ώστε να υπάρχει νερό σε υγρή μορφή, τότε κάποιος βραχώδης δορυφόρος του είναι πιθανόν να φιλοξενεί ζωή. «Ολοι οι αέριοι πλανήτες στο ηλιακό μας σύστημα έχουν βραχώδη και παγωμένα φεγγάρια», εξηγεί η Kaltenegger. «Το γεγονός αυτό αυξάνει την πιθανότητα κάποιοι εξωπλανήτες να έχουν φεγγάρια. Ορισμένα από αυτά μπορεί να έχουν το μέγεθος της Γης και ίσως να είναι σε θέση να συγκρατούν μιαν ατμόσφαιρα». *

Στα χνάρια του Λεονάρντο Ντα Βίντσι

Καναδοί φοιτητές ισχυρίζονται ότι κατάφεραν να κατασκευάσουν ένα αεροπλάνο χωρίς κινητήρα το οποίο πετά χτυπώντας τα φτερά του σαν πουλί, όπως το περίφημο «ορνιθόπτερο» που είχε σχεδιάσει ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι τον 15ο αιώνα.

  Το ονόμασαν Snowbird και σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο του Τορόντο, οι υπεύθυνοι της διεθνούς υπηρεσίας αεροπλοΐας αναμένεται να επιβεβαιώσουν τον ερχόμενο μήνα ότι πραγματοποίησε την πρώτη επιτυχημένη πτήση του.

Το Πανεπιστήμιο ανακοίνωσε ότι στη δοκιμή που πραγματοποιήθηκε παρουσία  υπευθύνου της Διεθνούς Ομοσπονδίας Αεροναυτικής στις 2 Αυγούστου κοντά στο Τορόντο το Snowbird κατάφερε να διατηρήσει το ύψος και την ταχύτητά του για 19,3 δευτερόλεπτα.

Το σχετικό βίντεο προβλήθηκε στα τοπικά κανάλια την Τετάρτη.

Στο παρελθόν και άλλοι έχουν ισχυριστεί ότι κατασκεύασαν μηχανές που πετούσαν σαν πουλιά, όμως οι Καναδοί υποστηρίζουν ότι έχουν στοιχεία από την τηλεμετρία που αποδεικνύουν ότι το ορνιθόπτερό τους δεν "γλίστρησε" απλώς στον αέρα αφού το πέταξαν από ψηλά, αλλά απέκτησε κινητήρια δύναμη από τον άνεμο. "Αυτοί οι παλιοί ισχυρισμοί δεν επιβεβαιώθηκαν ποτέ. Πιστεύουμε ότι είμαστε οι πρώτοι επειδή ξέρουμε τι χρειάστηκε για να το πετύχουμε", δήλωσε ο αρχιμηχανικός Κάμερον Ρόμπερτσον

"Είναι μία από τις τελευταίες πρωτιές στην αεροπλοΐα" ανέφερε από την πλευρά του ο πιλότος και επικεφαλής του έργου, Τοντ Ράιχερτ.

Το αεροπλάνο ζυγίζει περίπου 47 κιλά αλλά το άνοιγμα των φτερών του φτάνει τα 32 μέτρα, είναι παρόμοιο δηλαδή με αυτό ενός Μπόινγκ 737.

Το Snowbird χρειάζεται βοήθεια στην απογείωση καθώς για να παραμείνει ελαφρύ δεν μπορεί να τοποθετηθεί επάνω του ο απαιτούμενος εξοπλισμός ώστε να απογειωθεί από μόνο του. Για αυτό το σήκωσε από το έδαφος ένας γερανός, όμως αμέσως μετά ανέλαβε δράση ο πιλότος και με τα πόδια του κινούσε τον μηχανισμό των φτερών. Στο βίντεο της δοκιμής το αεροπλάνο μοιάζει με... μεθυσμένο πουλί.

Σ' αυτήν την πρώτη πτήση κάλυψε απόσταση 145 μέτρων, πετώντας με ταχύτητα 25,6 χιλιομέτρων την ώρα. Έκτοτε όμως παραμένει καθηλωμένο στο έδαφος γιατί έχει σπάσει το σύστημα μετάδοσης της κίνησης.

Στα τέλη του 15ου αιώνα ο Ντα Βίντσι είχε σχεδιάσει ένα τεράστιο μηχάνημα σε σχήμα νυχτερίδας που υποτίθεται ότι θα πετούσε κουνώντας τα φτερά του με την κίνηση που θα του μετέδιδε ο πιλότος του. Σήμερα οι μηχανικοί πιστεύουν ότι το ορνιθόπτερο του Ντα Βίντσι, που πιθανότατα δεν το κατασκεύασε ποτέ αλλά έμεινε μόνο ως ιδέα στο χαρτί, δεν θα μπορούσε να πετάξει.