Δευτέρα 6 Φεβρουαρίου 2012


Καλλιτεχνική απεικόνιση του πλανήτη GJ 667Cc που είναι, σύμφωνα με αστρονόμους, ο καλύτερος υποψήφιος για να φιλοξενεί ζωή. Ο ήλιος γύρω από τον οποίο ολοκληρώνει μια περιφορά σε 28 μέρες ανήκει σε ένα τριπλό σύστημα αστεριών. Οι άλλοι δύο ήλιοι είναι μικρότεροι και πολύ πιο μακριά από τον εξωπλανήτη

Εναν ακόμη μακρινό πλανήτη που φαντάζει ως ο καλύτερος μέχρι σήμερα «υποψήφιος» για να φιλοξενεί ζωή, ανακάλυψαν επιστήμονες χρησιμοποιώντας δεδομένα από επίγεια τηλεσκόπια.

Ο πλανήτης αυτός, όπως εικάζουν οι αστρονόμοι, είναι βραχώδης σαν τη Γη και περιφέρεται γύρω από τον ήλιο του σε ιδανική απόσταση. Για τον λόγο αυτό οι μέσες θερμοκρασίες που επικρατούν στην επιφάνειά του μπορεί να είναι αντίστοιχες με του δικού μας πλανήτη και ίσως να υπάρχει και νερό σε ρευστή κατάσταση. Ο επικεφαλής των ειδικών που ανακάλυψαν τον πλανήτη, Γκιγιέμ Ανγκλάντα Εσκουντέ, ανέφερε ότι ο εξωπλανήτης που ονομάστηκε GJ 667Cc βρίσκεται σε απόσταση περίπου 22 ετών φωτός μακριά μας.
Μιλώντας με... γαλαξιακούς όρους, θα έλεγε κανείς ότι ο υποψήφιος αδερφός της Γης βρίσκεται στη διπλανή μας πόρτα. Πρακτικά όμως η απόσταση είναι τόσο μεγάλη, ώστε κανένα ανθρώπινο διαστημόπλοιο δεν θα μπορούσε ποτέ όχι μόνο να τον προσεγγίσει, αλλά ούτε να διανύσει το μισό της απόστασης.
Ενα έτος φωτός είναι κάτι περισσότερο από 9,5 τρισ. χιλιόμετρα. Το «Voyager 1», που εκτοξεύτηκε το 1977, είναι το μοναδικό διαστημόπλοιο που ταξιδεύει αδιάκοπα στο ηλιακό μας σύστημα και έχει φτάσει πιο μακριά από οποιοδήποτε άλλο ανθρώπινο δημιούργημα. Υστερα από 35 χρόνια ταξιδιού, βρίσκεται «μόνο» 14,5 δισ. χιλιόμετρα μακριά από τον Ηλιο, χωρίς ακόμα να έχει ξεφύγει από τα όρια του ηλιακού μας συστήματος. Θα το καταφέρει όμως σύντομα.
Το γεγονός ωστόσο ότι είναι αδύνατο να φτάσουμε σε άλλους πλανήτες που μπορεί να φιλοξενούν ζωή, δεν μειώνει το ερευνητικό ενδιαφέρον για την ανακάλυψή τους. Αν στον GJ 667Cc ζούσαν νοήμονα όντα, η αίσθηση που θα αποκόμιζαν κοιτώντας τον νυχτερινό ουρανό θα ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακή.
Πρώτα απ' όλα, ο πλανήτης είναι μεγαλύτερος από τη Γη κατά 4,5 φορές, αλλά επειδή βρίσκεται κοντύτερα στον ήλιο του, εκτελεί μία πλήρη περιφορά γύρω του σε 28 μέρες και όχι σε 365 που χρειάζεται η Γη.
Ο ήλιος του εξωπλανήτη, που ονομάζεται GJ 667C, έχει διαφορετική χημική σύσταση από τον δικό μας. Οπως εξηγεί ο Στίβεν Βογκτ, καθηγητής Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στη Σάντα Κρουζ, μέλος της ομάδας που έκανε την ανακάλυψη, διαθέτει μικρότερη περιεκτικότητα σε στοιχεία βαρύτερα από το ήλιο, όπως είναι ο σίδηρος, ο άνθρακας και το πυρίτιο.
Ο πλανήτης δέχεται, όπως εκτιμούν οι ειδικοί, περίπου την ίδια ποσότητα ακτινοβολίας που προσλαμβάνει και η Γη από τον Ηλιο. Ομως επειδή ο μακρινός ήλιος GJ 667C δεν είναι μόνος του αλλά ανήκει σε ένα τριπλό σύστημα αστεριών, στον ουρανό του εξωπλανήτη ανατέλλουν και δύουν τρεις ήλιοι!
«Οι δύο από αυτούς βέβαια είναι αρκετά μικρότεροι και βρίσκονται πολύ πιο μακριά. Ομως το θέαμα από την επιφάνεια του εξωπλανήτη θα είναι αναμφίβολα πολύ εντυπωσιακό», προσθέτει ο Βoγκτ.
Εχουν εντοπιστεί κι άλλοι τέτοιοι εξωπλανήτες
Εκατομμύρια αν όχι δισεκατομμύρια μπορεί να είναι οι πλανήτες μόνο στον δικό μας γαλαξία που να πληρούν τις προϋποθέσεις για φιλοξενία ζωής, εκτιμούν οι αστρονόμοι. Παρά το γεγονός ότι ο εντοπισμός τους είναι δύσκολος και γίνεται με έμμεσο τρόπο (παρατηρώντας τροχιές των ήλιων και όχι τους πλανήτες που κρύβονται από το φως τους), τους τελευταίους μήνες έχουν εντοπιστεί κι άλλοι εξωπλανήτες που μοιάζουν με τη Γη. Η ανακάλυψή τους έγινε με το διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler και βρίσκονται σε ακόμη μεγαλύτερη απόσταση, δηλαδή 600 έτη φωτός μακριά.

Τετάρτη 11 Ιανουαρίου 2012

Βροχή αστέρων στην αυγή του '12

Με μία βροχή διαττόντων αστέρων, τους Τεταρτίδες (Quadrantids), που κορυφώνονται τη νύχτα της Τρίτης 3 Ιανουαρίου και τα χαράματα της Τετάρτης 4 Ιανουαρίου, ξεκινά το 2012.

Βροχή αστέρων στην αυγή του '12
Αντίθετα με άλλες «βροχές» αστέρων» το 2011 που συχνά έγιναν... θύματα της φωτο-ρύπανσης από την πανσέληνο, στα πρώτα «πεφταστέρια» της νέας χρονιάς δεν θα παρεμβληθεί το φεγγάρι για να δυσκολέψει τη θέα των παρατηρητών, αρκεί φυσικά να είναι ευνοϊκές οι κατά τόπους καιρικές συνθήκες. Οι Τεταρτίδες διαρκούν από την 1η έως τη 12η Ιανουαρίου και φθάνουν στη μέγιστη συχνότητα πτώσης μετεώρων στις 3-4 Ιανουαρίου.
Η συγκεκριμένη βροχή μετεώρων έχει πάρει το όνομά της από ένα αστερισμό -Quadrans Muralis ή Επιτοίχιος Τετράς. Την ονομασία αυτή πήρε το 1795 από τον Γάλλο αστρονόμο Ζερόμ Λαλάντ, αλλά η ομάδα των αχνών άστρων που αποτελούσαν τον αστερισμό (που τώρα βρίσκεται κάπου κοντά στην Μεγάλη 'Αρκτο), έχει πλέον περιπέσει στη λήθη, αν και το όνομα διατηρείται στη βροχή διαττόντων.
Οι αστρονόμοι δεν είναι ακόμα σίγουροι ποιος ήταν ο διερχόμενος από τη «γειτονιά» της Γης κομήτης, που άφησε πίσω του την ουρά σκόνης και σωματιδίων, τα οποία μετατρέπονται σε μετέωρα (πεφταστέρια), κάθε φορά που ο πλανήτης μας διασταυρώνεται με την τροχιά τους. Είναι πιθανό να πρόκειται για ένα κομήτη (2003 ΕΗ1), που παρατήρησαν πρώτοι Κινέζοι, Ιάπωνες και Κορεάτες αστρονόμοι το 1490.
Όπως συμβαίνει και με τις άλλες βροχές διαττόντων, τα μετέωρα κινούνται πολύ γρήγορα, καθώς εισέρχονται στη γήινη ατμόσφαιρα και πυρακτώνονται, γι' αυτό η παρατήρηση είναι προτιμότερη με γυμνά μάτια, παρά με τηλεσκόπια ή κιάλια. Στην περίπτωση των Τεταρτιδών, που έχουν σύντομη διάρκεια στη φάση της αποκορύφωσής τους (περίπου δύο ώρες) και γενικά διακρίνονται από μη προβλεψιμότητα και από ευμεταβλητότητα στην έντασή τους (άρα είναι εύκολο να τις «χάσει» κανείς), οι παρατηρητές δεν χρειάζεται να κοιτούν σε ένα συγκεκριμένο σημείο του ουρανού, αλλά απλώς πάνω από τον ορίζοντα. Η συχνότητα μπορεί να φθάσει τα 80 έως 100 μετέωρα ανά ώρα με ταχύτητα περίπου 40 έως 42 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο.